مقاله رایگان درمورد سلامت سازمانی

(ساعتچی، 1376، ص33). به اعتقاد مایلز (1969) دوام و پایداری سازمانها در محیط خود و رشد و گسترش توانایی خود جهت سازگاری با آن منوط به برخورداری از سلامت می باشد. لایدن و کلینگل (2002) نیز اظهار می دارند که سازمان ها در صورتی می توانند وظایف خود را به طور جداگانه انجام دهند و رشد یابند که از سلامت برخوردار باشند. با توجه به آنکه از سازمانآموزش و پرورش به عنوان صنعت رشد نام می برند و منزلت اجتماعی آن افزایش یافته و شمار مؤسسات و خدمات آموزشی گسترش پیدا کرده است و این صعود و رشد خدمات و بودجه مستلزم بهبود کمی و کیفی این سازمان به طور هماهنگ است (علاقه بند، 1378). به نظر می رسد باید به مدارس به عنوان تامین کننده نیروی انسانی مورد نیاز سایر سازمانها، توجه خاصی صورت بگیرد چون مدارس، جز معدود سازمانهایی هستند که بطور مستقیم و یا غیر مستقیم بر سازمانهای دیگر تأثیر می گذارند. برای این منظور باید بستر مناسب بهبود کمی و کیفی مدارس فراهم شود و این امکان پذیر نخواهد بود مگر با شناخت مشکلات و عوامل تأثیر گذار بر جو مدارس. یکی از مفاهیمی که در نیمه ی دوم قرن بیستم برای شناخت مدارس در نتیجه تحقیقات توسعه داده شده ی مفهوم سلامت سازمانی مدارس می باشد. سلامت سازمانی مدرسه چارچوب دیگری برای مفهوم سازی جو عمومی مدرسه است. مفهوم سلامت مثبت در یک سازمان توجه را به شرایطی جلب می کند که رشد و توسعه ی سازمان را تسهیل کـرده یا مـــوجب پویایی های سازمــانی می باشد (هوی و میسکل، ترجمه عباس زاده، 1382، ص448). مدارس سالم معلمان متعهد و با روحیه ای دارند که به یکدیگر و به مدیر اعتماد دارند، دارای جوی باز هستند و معلمان و دانش آموزان موفقی دارند، در چنین مدارس پیشرفت و رشد دانش آموزان، معلمان و مدیران، هدفهای قابل تحقیقی به حساب آیند. مدارس سالم و پویا موجبات انگیزش و علاقه مندی به کار را در مدیر و معلمان فراهم آورده و باعث افزایش کارایی که به نوبه ی خود عامل مهمی در افزایش اثر بخش از جمله پیشرفت تحصیلی دانش آموزان که از جلوه های نمایان موفقیت نظام آموزشی می باشد، می گردد. مطالب عنوان شده که حاکی از اهمیت سلامت سازمانی در ایجاد بستری مناسب برای کارایی و اثر بخشی دارد، محقق را بر آن داشت که به بررسی سلامت سازمانی و رابطه آن بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مدارس راهنمایی، بپردازد.

1ـ 1 بیان مسئله
آنچه که در این پژوهش مورد بررسی اساسی است سلامت سازمانی است کـــه متغیر مستقل مـــحسوب می گردد. ماتیو مایلز « سلامت سازمانی را دوام و بقای سازمان در محیط خود و سازگاری با آن و ارتقاء و گسترش توانایی خود برای سازش بیشتر می داند » بنابراین تعریف مدارس به عنوان سازمانهایی که قشر عظیمی از دانش آموزان و مربیان را شامل می شوند دو وظیفه خطیر تعلیم و تربیت آینده سازان در ابعاد علمی، صنعتی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور را بر عهده دارند، باید بتوانند همواره با محیط و دگرگونی های آن در ارتباط بوده و همگام با این تغییرات در برنامه های خود تجدید نظر کرده و مناسب با این تحولات حرکت کنند. ماتیو مایلز (1965) سلامت سازمانی را به مجموعه ای از خصایص سازمانی نسبتاً پر دوام تعریف کرده و اشاره می کند به اینکه سازمان سالم نه تنها فقط در محیط خود پایدار می ماند بلکه در دراز مدت قادر است به اندازه کافی با محیط خود سازگار شود و توانایی های لازم را برای بقای خود پیوسته ایجاد کند و گسترش دهد. مایلز برای تعریف و توضیح سلامت سازمانی از ده ویژگی مدد گرفته که این مفهوم پردازی چارچوب اکتشافی برای تفکر درباره سلامت سازمانی محسوب می شود البته کوشش های اولیه برای استفاده از آن در مدارس چندان موفقیت آمیز نبوده است. از این رو هوی و همکارانش (1996) با بهره گرفتن از تحلیل های نظری پارسونز و همکارانش (1953) و اتزیونی (1975) و همچنین یافته های تحقیقاتی بروک اور و همکاران در زمینه اثربخشی مدرسه، مفهوم پردازی کردند و ابزار اندازه گیری جدیدی برای سلامت سازمانی مدرسه ارائه کردند که درسه سطح نهادی، اداری و فنی بیان می شود.
پارسونز (1976) ضمن تأکید بر این سطوح معتقد است که همه نظام های اجتماعی باید برای استمرار فعالیت و رشد و پایداری خود، چهار مسئله ی اساسی زیر را حل نمایند:
انطباق: به دست آوردن منابع کافی و سازگاری با محیط
تحقق هدف: دستیابی به اهداف از قبل تعیین شده سازمان
یگانگی: ایجاد و حفظ همبستگی درون نظام
تداوم: ایجاد در حفظ ارزش های بی همتای نظام (هوی و میسکل, ترجمه عباس زاده, 1380, ص449).

بدین منظور با توجه به اینکه سلامت سازمان یک اصل تعیین کننده اثر بخش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، تعهد سازمان کارکنان، گرایش انسانی معلمان و اعتماد معلمان به همکاری مدیران مدارس است. (علاقه بند، 1380، ص29) با مقایسه مدارس از لحاظ سلامت سازمانی آنها می توان مدارس را که از سلامت بیشتر برخوردارند شناخته و نسبت به گسترش مدارسی با این خصوصیات اقدام نمود زیرا وجود سلامت سازمانی برای مدرسه از اهمیت خاصی برخوردار است. تحقیق حاضر در نظر دارد سلامت سازمانی را بر اساس نظر پارسونز در سطح نهادی بعد یگانگی نهادی، سطح اداری بعد نفوذ مدیر در ابعاد (ملاحظه گری، ساخت دهی و حمایت منابع) و در سطح فنی در ابعاد (روحیه و تاکید علمی) مورد ارزیابی قرار دهد. چون این الگو صراحت لازم را دارد، به جزئیات نیازهایی می پردازد که برای بقای یک سیستم، لازم است تأمین گردند. پژوهشگر برآن شد که با یک تحقیق علمی، تأثیر سلامت سازمانی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را به مرحله ی اجراء گذاشته تا در نهایت نتایج این تحقیق به مدیران و مسئولین ذیربط آموزش و پرورش در جهت افزایش سلامت سازمانی در مدارس کمک نماید.

2-1 اهمیت و ضرورت تحقیق
نظر به اینکه سلامت سازمانی مدارس و اهمیت و نقش آن در اثر بخشی مدرسه، از جمله پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، برای دست اندرکاران نظام آموزشی و همچنین برای مدیران آموزشی مدارس یک مفهوم نسبتاً ناشناخته بود، به اطلاعات کافی و لازم در این زمینه دست پیدا نکردم، بنابراین این پژوهش با هدف آشکار کردن روابط بین متغییر سلامت سازمانی در رابطه با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مدارس و ارائه آن به برنامه ریزان، مدیران و مسئولین امر، به ایجاد تغییرات کیفی در مدارس و اعمال راهبردها و روش های مؤثرتر در آنها انجامید تا بتوان دانش آموزانی کارآمد و خلاق تربیت نمود. ضرورت بررسی وضعیت سلامت سازمانی مدارس نه فقط به لحاظ بهبود شرایط کار و پویایی مدارس بلکه به جهت افزایش تعهد سازمانی کارکنان، اعتماد اعضای سازمان به یکدیگر و مدیریت سازمان اهمیت دارد، بلکه باعث تثبیت ابعاد مؤثر در سلامت سازمان همچون، اهداف، ارتباطات کافی، مشارکت در اختیار، بهره وری از منابع، همبستگی، روحیه، استقلال، انطباق پذیری و حل مشکلات می گردد. ( علاقه بند، 1387)
ریباک (2002) معتقد است که تمرکز بر سلامت سازمان، به معنای تمرکز بر موفقیت آن است و امروزه به کار گیری بهینه ی منابع انسانی در سازمان و ارائه ی خدمات قشری پسند، به عنوان یک عامل رقابتی در برتری سازمانی، منوط به برخورداری از سلامت می باشد. در مقابل فقدان سلامت سازمان، علاوه بر تهدید زندگی سازمانها می تواند پیامدهای ناگواری را به دنبال داشته باشد که به عقیده ی پاتل (2001) از مهمترین پیامدهای فقدان سلامت سازمانی می توان به موادی چون کاهش رضایت کارکنان، از هم گسیختگی کاری، افزایش اختلافات، کاهش نوآوری، کاهش همکاری و کیفیت خدمات اشاره نمود. مطالعه وضعیت سلامت سازمانی مدرسه نه فقط به خودی خود از لحاظ فهم شرایط کار و پویایی های آن اهمیت دارد بلکه پیش بینی کننده اثر بخشی مدرسه، پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، تعهد سازمانی کارکنان، گزارش انسانی معلمان و اعتماد معلمان به همکاران و مدیر مدرسه است. از طرفی مطالعه عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی نیز یکی از مهمترین عوامل تحقق اهداف آموزش و پرورش مدرسه می باشد. بطور کلی این پژوهش با اطلاعاتی که به دست می دهد می تواند:
به دست اندرکاران تعلیم و تربیت کمک نماید تا با شناخت سلامت سازمان مدارس و زمینه های مربوط به انتخاب راهبردها و راهکارهای عملی در جهت ایجاد جو سازمانی مناسب در مدارس تلاش نمایند.
به مدیران و دست اندرکاران آموزشی کمک می نماید ، که با کسب آگاهی از نقاط قوت و ضعف در جهت هدف گذاری درست و واقع بینانه گام بردارند و محیطی سالم و با نشاط برای تأمین و پرورش نیروی انسانی کار آمد فراهم آورند.
با بررسی سلامت مدارس می توان با ایجاد شرایط کاری مناسب ، زمینه را برای کارایی و اثر بخشی هر چه بیشتر مدارس فراهم کرد.

با مرور و بررسی یافته های تحقیقات و نظریه های مربوط به سلامت سازمان مدارس مبانی نظری لازم در مورد سلامت سازمان را برای استفاده برنامه ریزان ، سیاستگذاران ، مدیران و مدرسین به وجود آورد که با آگاهی بیشتری در زمینه طراحی برنامه هایی در جهت بهبود کیفیت آموزش و پرورش و مدارس عمل نمایند.

3-1 اهداف تحقیق
هدف کلی: بررسی رابطه سلامت سازمانی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان راهنمایی شهر تهران.
اهداف جزئی:
بررسی رابطه یگانگی نهادی ( توانایی مدرسه برای سازگاری با محیط و مبارزه با خواستهای نا معقول بیرونی) با پیشرفت تحصیلی.
بررسی رابطه ملاحظه گری مدیر (توجه صادقانه مدیر نسبت به معلمان به عـنوان همـــکاران حرفه ای) با پیشرفت تحصیلی.
بررسی رابطه ساخت دهی (مشخص شده انتظارات شغلی ، استاندارد های عملکرد و روش های انجام کار) با پیشرفت تحصیلی.
بررسی رابطه حمایت منابع (در دسترس بودن وسایل و مواد آموزشی) با پیشرفت تحصیلی.
بررسی رابطه روحیه کارکنان (وجود یک جو دوستانه بین همکاران) با پیشرفت تحصیلی.
بررسی رابطه تأکید علمی (جدی و منظم بودن محیط یادگیری و ارزش تلقی شدن پیشرفت تحصیلی از سوی دانش آموزان) بر پیشرفت تحصیلی.

4-1 سؤالات پژوهش:
سؤال اصلی: آیا بین سلامت سازمانی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه وجود دارد؟
سؤالات فرعی:
آیا بین سلامت سازمانی در بعد یگانگی نهادی در مــدارس با پیشرفت تحصیلی رابطه وجود دارد؟
آیا بین سلامت سازمانی در بعد ملاحظه گری در مدارس با پیشرفت تحصیلی رابطه وجود دارد؟
آیا بین سلامت سازمان در بعد ساخت دهی در مدارس با پیشرفت تحصیلی رابطه وجود دارد؟
آیا بین سلامت سازمانی در بعد حمایت منابع در مدارس با پیشرفت تحصیلی رابطه وجود دارد؟
آیا بین سلامت سازمانی در بعد روحیه در مدارس با پیشرفت تحصیلی رابطه وجود دارد؟
آیا بین سلامت سازمانی در بعد تأکید علمی در مدارس با پیشرفت تحصیلی رابطه وجود دارد؟

5-1 تعاریف واژگان و اصطلاحات:
تعاریف نظری:
– سلامت سازمانی: سلامت سازمانی عبارت از توانایی مدرسه در حفظ بقاء و سازش با محیط پیرامون و توسعه و گسترش این توانایی می باشد که در سه سطح فنی، ادراکی و نهادی مورد بررسی و توجه قرار می گیرد. (هوی و میسکل، ترجمه عباس زاده، 1371)
الف) سطح نهادی
بر حسب یگانگی و انسجام مدرسه مورد آزمایش قرار می گیرد . یگانگی نهادی عبارت از توانایی مدرسه برای تطابق با محیط و سازش با روش هایی است که سلامت برنامه ی آموزشی را حفظ کند. مدارسی که دارای یگانگی نهادی می باشند از تقاضای غیر معقول والدین و محل درامان هستند.
ب) سطح اداری
سطح اداری به چهار جنبه از مدیریت توجه دارد :
نفوذ مدیر در مقامات مافوق (توانایی مدیر به اثر گذاری برروی مافوق برای ترغیب به اعتنای بیشتر به مسائل)
ملاحظه گری مدیر (توجه صادقانه مدیر نسبت به معلمان به عنوان همکاران حرفه ای)
ساخت دهی (مشخص شدن انتظارات شغلی، استاندارهای عملکرد و روش های انجام کار)
پشتیبانی منابع (در دسترس بودن وسایل و مواد آموزشی)
ج) سطح فنی
روحیه (درجه رضایتی که معلم از ارضای نیازمند یهــای خـــودش به وسیله ی شغلش تحصیل می کند و اعتماد متقابل و احترام و دوستی که بین معلمان وجود دارد)
تأکید به مسائل علمی (جدی و منظم بودن محیط یادگیری و ارزش تلقی شدن پیشرفت علمی از سوی دانش آموزان) (هوی و میسکل، ترجمه عباس زاده، 1371،ص43).
ابعاد سلامت سازمانی:
یگانگی نهادی: مدرسه ای را توضیح می دهد که دارای یگانگی در برنامه آموزشی خود می باشد. مدرسه به علائق کوچک از طرف جامعه ی محلی و درخواست های والدین معتقد است و قادر است به طور موفقیت آمیزی با نیروی بیرونی مخرب سازش کند.
ملاحظه گری: نشان دهنده ی رفتاری از مدیر است که دوستانه ، حمایتی ، باز و همکارانه است .
ساخت دهی: به رفتاری از مدیر اشاره می کند که وظیفه مدار و موفقیت مدار است. مدیر انتظارات خود را برای هیئت آموزشی روشن کرده و استانداردهای دقیق عملکرد را حفظ می کند.
حمایت منابع: به مدرسه ای اشاره می کند که دارای مواد و وسایل آموزشی لازم بوده و وسایل اضافی دیگر به راحتی قابل حصول است.
روحیه: به احساس اطمینان ، اعتماد ، همدردی و دوستی که در بین معلمان وجود دارد اشاره می کند. معلمان احساس خوبی به یکدیگر داشته و در عین حال احساس می کنند که کار خوبی انجام می دهند.
تاکید علمی: به تأکید مدرسه برای یادگیری دانش آموزان اشاره می کند. اهداف علمی ، سطح بالا ولی قابل حصول برای دانش آموزان وضع شده است. محیط یادگیری ، منظم و جدی است. معلمان به توانایی دانش آموزان برای موفقیت در یادگیری اعتماد دارند و دانش آموزان نیز سخت کار کرده و برای آنهایی که از نظر علمی پیشرفت خوبی دارند احترام قائل هستند ( هوی و میسکل، ترجمه عباس زاده، 1380، ص453).
تعاریف عملیاتی:
سلامت سازمانی: با توجه به اینکه سلامت سازمانی عبارت است از توانایی مدرسه در حفظ بقاء و سازش با محیط پیرامون و توسعه و گسترش آن،در این تحقیق سلامت سازمانی در ابعاد ششگانه منتج از سه سطح (نهادی، اداری و فنی) طبق نظریه پارسونز به وسیله پرسشنامه استاندارد (OHI) با 38 سؤال سنجیده می شود.
یگانگی نهادی: توانایی مدرسه برای تطابق با محیط و سازش با روشهایی که سلامت برنامه آموزشی را حفظ کند که در این تحقیق از طریق سوالات (1 ، 18، 24، 30، 33) پرسشنامه سنجیده می شود.
ملاحظه گری: نشان دهنده رفتار مدیر که دوستانه، حمایتی، باز و همکارانه است و با سؤالات
(2، 7 ، 13 ، 19 ، 25) پرسشنامه سنجیده می شود.
ساخت دهی: رفتاری از مدیر که وظیفه مدار و موفقیت مدار است و از طریق سؤالات
(3، 8، 14 ، 20، 26) پرسشنامه سنجیده می شود.
حمایت منابع: به مدرسه ای که دارای مواد و وسایل آموزشی لازم برای استفاده کارکنان است که در این تحقیق از طریق سؤالات (4، 9، 15، 21، 27) پرسشنامه سنجیده می شود.
روحیه: به احساس اعتماد، اطمینان، همدردی و انجام کار در بین معلمان اشاره دارد که از طریق از طریق سؤالات (5، 10، 16، 22، 28، 31، 34، 36، 38) پرسشنامه سنجیده می شود.

پایان نامهاینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

تأکید علمی: به کسب موفقیت و یادگیری دانش آموزان اشاره دارد که از طریق سؤالات
(6، 11، 17، 23،29،32،35، 37)پرسشنامه سنجیده می شود (هوی و میسکل، ترجمه عباس زاده، 1380، ص453).
پیشرفت تحصیلی :
هر حالتی که در جریان ارتقاء تحصیلی نشان دهنده وضع مطلوب باشد (خوش ترکیب، 1357، ص9). در تعریف دیگر پیشرفت تحصیلی عبارت است از میزان تحقق اهداف آموزشی در قالب معیارهای قابل سنجش که به وسیله ی آزمونهای کتبی و عملی در طی سال تحصیلی که توسط هر دانش آموزان در قالب واژه امتحان کسب می شود (فصلنامه علوم تربیتی روانشناسی دانشگاه الزهرا ، سال نهم).
در پژوهش حاضر پیشرفت تحصیلی از طریق معدل، نیم سال دوم، سال تحصیلی 91ـ90 هر دانش آموز به دست می آید.

فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق

مقدمه
سلامت سازمانی، یکی از گویاترین و بدیهی‏ترین شاخص های اثربخشی سازمانی است. در یک سازمان سالم مدیر رفتاری کاملا دوستانه و حمایتگر ب