شناسایی و تبیین کدهای بومی اخلاقی برای مدیران بیمارستانی- قسمت ۸- قسمت 2

۳ 

 

ممیز تصمیم سازی 

 

 

۴ 

 

حل تعارضات اخلاقی 

 

 

۵ 

 

ارزیابی عملکرد اخلاقی سازمان 

 

 

۶ 

 

تدوین جهان بینی سازمانی 

 

.

 

۲-۱۶)انواع سندهای اخلاقی

 

 

۲-۱۶-۱) اصول اخلاقی[۶۷]

 

برخی از بیانیه‌ها شامل اصول اخلاقی‌اند. این بیانیه‌ها ارزش‌های عام اخلاقی را به صورت کلی مورد توجه قرار می‌دهند. ارزش‌هایی چون امانت داری، وفاداری، صداقت، احترام، رضایت مشتری، رازداری، حفظ حریم شخصی در این بیانیه‌ها ذکر می‌شود. چنین بیانیه‌هایی فاقد تعریف عملیاتی هر یک از اصول اخلاقی اند و نیز مسئولیت اخلاقی سازمان در قبال هر یک از عناصر محیط را بیان نمی‌‌کنند، بلکه اصول اخلاقی را به صورت کلی و عام بیان می‌کنند. البته بیان اصول اخلاقی خالی از فایده نیست.

 

۲-۱۶-۲) عهدنامه اخلاقی

 

برخی از بیانیه‌هابه توضیح مسئولیت‌های اخلاقی کارکنان و منابع انسانی می‌پردازند. در کشور ما برخی از سازمان‌ها چنین بیانیه‌ای را منشور فردی سازمان یا منشور اخلاقی کارکنان سازمان می‌نامند. تعبیر دوم دقیق تر است. این عهدنامه‌ها غالباً بسیار عام است و شامل همه کارکنان می‌شود، در حالی که امروزه در سازمان ها عهدنامه‌های تخصصی منابع انسانی بر حسب حرفه لازم است، مانند عهدنامه مدیران و کارشناسان خدمات مالی و حسابداری، عهدنامه اخلاقی مهندسان. به عنوان مثال: در سازمانی مانند دانشگاه علاوه بر عهدنامه‌های اخلاقی استادان، کارکنان و مدیران محتاج عهدنامه اخلاقی خاص اعضای هیات ممیزی نیز هستیم.
حسابداری

 

۲-۱۶-۳)منشور اخلاقی بنگاه

 

مراد از کد یا منشور اخلاقی تحلیل تعهدات اخلاقی بنگاه در قبال حقوق محیط داخلی و خارجی است که بر حسب اولویت در عناصر آن به صورت دقیق، روشن و نظام یافته تدوین می‌شود. گفته‌اند منشور اخلاقی سازمان بیانه‌ای شامل خط مشی‌ها، اصول و مقرراتی است که رفتارها را هدایت می‌کند. برای آن که تصور عینی از منشور اخلاق داشته باشیم، ابتدا مرامنامه اخلاقی شرکت جانسن ‌اند جانسن را مرور می‌کنیم. دلیل انتخاب این مرامنامه قدمت و سادگی آن است. مرامنامه این شرکت از نخستین منشورهای اخلاقی مدون است و به همین دلیل از سادگی برخوردار است(قراملکی،۱۳۸۸: ۱۴۰).
رابرت جانسن در سال ۱۹۳۵ اندیشه‌های اخلاقی فراتر از افق محدود سود سهام و منابع جانسن‌اند جانسن را به صورت جهان بینی شرکت در آورد. در این جهان بینی خدمت به مشتریان در مرتبه اول و خدمت به کارکنان و مدیران در مرتبه دوم و سوم و خدمت به سهامداران در مرحله آخر قرار می‌گیرد. بعدها، در سال ۱۹۴۳، وی خدمت به مردم محل را به شمار خدمات شرکت افزود (حتی مردم محل نیز بر سهامداران مقدم بودند) و مرامنامه شرکت جانسن‌اند جانسن را تدوین و طبق سنت، آن را پوست آهو و با همان شیوه نگارش اعلامیه استقلال آمریکا نوشت. او می‌نویسد: وقتی این اصول پیاده شود، سهامداران هم به حق عادلانه خود خواهند رسید.
تصویر درباره بازار سهام (بورس اوراق بهادار)
اگر چه از سال ۱۹۴۳ به بعد شرکت در مرامنامه خود اندک تغییری داده است اما اصول آن – یعنی سلسله مراتب مسئولیت‌ها از صدر (مشتریان) تا ذیل (سهامداران) – و تاکید بر حق عادلانه سهامداران ( و نه بازگشت حداکثر سود)، در سرتاسر دوران حیات مرامنامه، تغییر نکرده است.[۶۸] این مرامنامه بر اساس الگوی « شما حق دارید ما مسئولیت» تدوین شده است.

 

۲-۱۷)ساختار سند جامع اخلاقی سازمان

 

جامع ترین بیانیه اخلاقی سازمان را سند اخلاقی می‌نامیم. این سند دو بخش اساسی دارد: منشور اخلاقی سازمان و عهدنامه اخلاقی کارکنان سازمان. این دو بخش در بسیاری از اصول ارزشی اشتراک دارند. به عنوان مثال، احترام، صداقت، امانت داری و رازداری اصول مشترکی است که در هر دو بخش سند اخلاقی حضور دارد. این اصول را می‌توان به صورت فهرست در آغاز بیانیه قرارداد. این اصول در واقع کلید واژه‌های سند اخلاقی است و آمدن آنها در آغاز سند نقش شعاری، تزیینی و ارائه فهرست اخلاقیات در سازمان دارد. البته بسنده کردن سازمان به همین اصول اخلاقی، خطا و مبتنی بر تحویلی نگری است اما بیان آنها در آغاز سند اخلاقی مفید است(قراملکی،۱۳۸۸: ۱۴۴).
به این ترتیب، سند اخلاقی از یک بخش مقدمه‌ای (اصول اخلاقی) و دو بخش اصلی( منشور اخلاقی سازمان و عهدنامه‌های اخلاقی کارکنان) سامان می‌یابد. از آنجا که این سند بیانیه اخلاقی است که همه اعضای سازمان باید از آن تبعیت کنند، وفاداری به آن را به زیباترین تعابیر در پیشگفتار آن می‌آورند. پیشگفتار اهمیت فراوان دارد و در تدوین آن باید به چهار عنصر مهم توجه کرد:
۱- پیشگفتار باید مختصر و مفید باشد. کوتاه نویسی در عین وضوح و روشنی اصل مهمی است.
۲- زبان پیشگفتار، زبان احساسی، انگیزشی، زیبا و در عین حال استوار است.
۳- پیشگفتار زبان مشترک همه اعضای سازمان است، اگر چه در پایان امضاء مدیر عامل سازمان می‌آید.
پیشگفتار به هر دو عنصر تلقی اخلاقی سازمان از محیط درونی و بیرونی و نیز تعامل اخلاقی با آنان تاکید می‌کند.
سند جامع اخلاقی دارای مفاهیم گوناگون اخلاقی است. تعریف عملیاتی، تحلیل مفهومی و بیان سنجه‌ها و نشانگرهای آنها می‌تواند در پایان سند پیوست گردد. عده‌ای این مباحث را در پانوشت صفحات مربوط می‌آورند.بر این اساس سند جامع اخلاقی سازمان بر حسب جدول (۲- ۲) ساختار می‌یابد:

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.