حقایقی جالب در مورد استخوان های بدن انسان


اسکلت یه فرد بزرگسال تشکیل شده از ۲۰۶ استخون، ۳۲ دندون و شبکه ای از ساختارهای دیگه س که استخوانا رو به هم وصل می کنن. این سیستم کارکردهایی کلیدی در بدن داره که از شکل دادن به اون گرفته تا ممکن کردن حرکت انداما و تولید سلولای خونی تازه رو در بر میگیره.

در ادامه حقایقی باحال در مورد اسکلت بدن رو با شما در میان می ذاریم:

۱- استخوانای بدن نوزادان از آدم بالغ بیشتره

بزرگسالان ۲۰۶ عدد استخون در بدن خود دارن اما نوزادان اینطور نیستن. اسکلت یه نوزاد تازه متولد شده تقریبا ۳۰۰ بخش جدا از هم داره که ترکیبی از استخون و غضروفه. غضروفا در ادامه محکم شده و به استخون تبدیل می شن. مثلا کاسه زانوی نوزادان در اول شکل غضروفی داره اما کم کم به استخون تبدیل می شه.

۲- بالغ بر نصف استخوانای بدن در دستا و پاها قرار دارن

استخوانا اشکال و ابعاد مختلفی دارن و به صورت متوازن در بدن قرار ندارن. بعضی نواحی بدن استخوانای بیشتری نسبت به بخشای دیگش دارن که در راس اونا هم دستا و پاها قرار دارن.

هر دست آدم ۲۷ استخون داره و هر پا ۲۶ عدد؛ این یعنی هر دو دست و هر دو پای آدم روی هم رفته ۱۰۶ استخون دارن. به بیان دیگه دستا و پاها در کنار هم نصف استخوانای بدن آدم رو میسازن.

 ۳- بعضی افراد یه دنده اضافه دارن

بیشتر افراد بالغ ۲۴ دنده (۱۲ جفت) دارن اما از هر ۵۰۰ نفر یه نفرشون دنده اضافه ای به اسم دنده گردنی داره. این استخون که از پایه گردن و درست از بالای ترقوه رشد می کنه به طور کامل هم شکل نگرفته و بعضی وقتا فقط نوار نازکی از فیبرهای بافتیه.

این دنده اضافه جدا از شکلی که داره اگه در نزدیکی رگای خونی و عصبا آسیب ببینه می تونه چیزای مهمی رو متوجه سلامت آدم کنه. در این موارد مشکلی با عنوان سندروم خروجی سینه اتفاق می افته که از جمله علائم اونم درد موجود در شونِه و گردن، بی حس شدن ناحیه دنده ها، انسداد رگای خونی و دیگه مشکلاته.

۴- به غیر از یه مورد همه استخوانای بدن بهم وصلن

لامی استخوانی نعلی شکل در گردنه که بین چانه و غضروف تیروئید قرار داره. لامی هم اینکه تنها استخوانیه که در بدن به استخون دیگری وصل نشده.

از استخون لامی همیشه با عنوان پایه کلامی یاد می شه که دلیل هم به محل قرار گرفتن اون برمیگرده. این استخون میتونه با همکاری تارهای صوتی و زبون طیف بزرگی از اصوات رو بسازه. نئاندرتالا تنها موجوداتی هستن که مانند آدم استخون لامی دارن و در واقع به خاطر حضور همین  استخون بوده که محققان به وجود الگوهای کلامی پیچیده مشابه به آدم در این موجودات فهمیدن.

۵- مصریان باستان اولین استخون مصنوعی دنیا رو ساختن

اندامای مصنوعی دستگاه هایی هستن که جای اعضای مفقود شده یا آسیب دیده بدن رو می گیرن. بعضی از این انداما جنبه زیبایی دارن (مانند چشمای مصنوعی) و بعضی هم جانشین استخوانا می شن مثل پاهای مصنوعی و هدفی به طور کامل عملیاتی و کاربردی دارن.

حدودا ۳۰۰۰ سال پیش بود که یونانیان باستان اولین اندام مصنوعی کاربردی رو ساختن: یه انگشت خیلی بزرگ.

۶- آدما ۱۲۰ هزار ساله که با تومورهای استخوانی درگیرن

استخوانا از سلولای زنده و فعال تشکیل می شن و درست مانند سلولای دیگه بدن آدم در برابر دچار شدن به تومور و حتی سرطان آسیب پذیرن. اما این ابدا تازگی نداره: آدمای مدرن و خویشاوندانشان هزاران ساله که با تومورها درگیرن.

در سال ۲۰۱۳ محققان یه تومور رو در استخون دنده نئاندرتالا پیدا کردن که تاریخش به ۱۲۰ هزار تا ۱۳۰ هزار سال پیش باز می گشت و قدیمی ترین تومور کشف شده از آدم در تاریخه.

۷- کوسها در طول زندگی خود هزاران دندون در میارن

دندانا جزو استخوانا نیستن با این حال بخشی از سیستم اسکلتی بدن هستن. بیشتر آدما ۵۲ دندون در طول زندگی خود در میارن؛ ۲۰ دندون شیری که در طول کودکی می افتن و ۳۲ دندون دائمی که بعد از اون رشد می کنن.

کوسها اما چندین ردیف دندون دارن که با ریزش دندونای جلویی مرتبا جلو میان. این دندانا بعضی وقتا هر ۸ یا ۱۰ روز یه بار جانشین می شن و این یعنی کوسها در طول زندگی خود ۳۰ هزار دندون در میارن.

۸- استخوانا محکم ترین عضو بدن آدم نیستن

استخوانا بافتایی محکم و سخت هستن و طوری طراحی شدن که در برابر نیرو مقاوم باشن و حتی می گن که از فولاد هم محکم ترن با این حال اما استخوانا محکم ترین اجزای بدن آدم نیستن و این عنوان به مینای دندون تعلق داره.

این ماده از تاج دندون مراقبت می کنه و مقاومت بالای خود رو به تراکم بالای مواد معدنی (شامل کلسیم) مدیونه.

۹- آدم مستقیما استخون هاش رو کنترل نمی کنه

یکی از نمادهای هالووین و فیلمای ترسناک اسکلت متحرکه. البته این موجود کامل افسانه س چون مغز و سیستم عصبی نداره که حرکاتش رو کنترل کنه. با این حال اما اگه این اجزا رو داشت هم نمی تونست راه بره.

وقتی آدم اعضای بدنش رو حرکت میده دلیل این نیس که به دستا یا پاهاش میگه که حرکت کنه، بلکه آدم در واقع به ماهیچه هاش که به استخوانا وصل شدن فرمون حرکت میده.