جیمیل در گذر زمان؛ نگاهی به سیر تحولات سرویس ایمیل گوگل طی ۱۵ سال گذشته


اول آوریل، روزیست که خیلی از شرکتای فناوری اونو به گفتن دروغای شاخدار و خنده دار اختصاص میدن. با این وجود پونزده سال پیش و درست در اینجور روزی، گوگل عزمشو جزم کرد روش دیگری رو در پیش گرفته و یکی از مهم ترین سرویسای تاریخ خود رو راه اندازی کنه: جیمیل.

جیمیل کار خود رو رسما از اول آوریل سال ۲۰۰۴ شروع کرد

سرویس ایمیل اختصاصی گوگل، کار خود رو رسما از اول آوریل سال ۲۰۰۴ شروع کرد و تونست انقلابی رو در نامه رسانی تحت وب به وجود آورد. حالا که مشغول خوندن این مقاله هستین، جیمیل به جزئی جدانشدنی از زندگی روزمره ما تبدیل شده که انجام خیلی از کارا بدون وجود اون غیرممکن به نظر می رسه.

شروع کار جیمیل، با ارسال دعوت نامه بود. در روزای ابتدایی، فقط کسائی که دعوت نامه گوگل رو دریافت کرده بودن می تونستن به محیط جیمیل قدم بذارن. کسائی که این دعوتنامه رو در اختیار نداشتن هم یا باید منتظر رسیدن اون می موندن یا اونو به قیمتی زیاد از آگهیایی که در فروشگاه eBay قرار داده می شد خریداری می کردن. این روش تا سال ۲۰۰۷ ادامه پیدا کرد.

جیمیل در سال ۲۰۰۴

در اون زمان، غولایی مثل یاهو میل و هات میل بر بازار سرویسای ایمیل تحت وب حکمرانی می کردن. اما گوگل سرویس جیمیل رو با یه برگ برنده بزرگ وارد گود رقابت کرد: یه گیگابایت فضای رایگان ذخیره سازی.

شاید امروز به این مسئله بخندین، ولی پونزده سال پیش دسترسی به یه گیگابایت فضای رایگان واسه ذخیره سازی فایلا و اسناد چیزی بود که هرکی رو واسه امتحان جیمیل وسوسه می کرد؛ موضوعی که حالا با افزایش فضای ذخیره سازی به پونزده گیگابایت هم بازم یکی از نقاط قوت سرویس ایمیل گوگل هستش.

اما فقط فضای ذخیره سازی نبود که مردم رو به جیمیل علاقه مند کرد. سرویس ایمیل گوگل ویژگیای وسوسه برانگیز دیگری هم ارائه می کرد: رد و بدل کردن ایمیل در محیطی مشابه پیام رسانا، جستجوی داخلی قوی و امکان فرستادن فایلای ملحق شد تا سقف ۲۵ مگابایت از جمله اونا بودن. به لطف یه فوت وفن جاوا اسکریپت به نام آژاکس، جیمیل می تونست به طور خودکار رفرش هم بشه.

جیمیل با یه برگ برنده بزرگ وارد گود رقابت شد: ۱ گیگابایت فضای رایگان ذخیره سازی

این عوامل در کنار امتیازات دیگه، همه دست به دست هم دادن تا کاربران کم کم از اپلیکیشنای دسکتاپ فاصله گرفته و به طرف سرویسای فقط تحت وب رو بیارن. به غیر از این، جیمیل یکی از مهم ترین سرویسایی بود که اهمیت و کاربرده های «فضای ابری» رو به بیشتر مردم شناساند؛ این که کاربران بدونن احتیاجی نیس همیشه به کامپیوترای کنه و هارد دیسکای محدود اونا وابسته بوده و فضای آنلاین می تونه مکانی امن و مطمئن واسه نگهداری از مهم ترین اطلاعات اونا باشه.

طی سالایی که می گذشت، جیمیل تواناییای بیشتری اضافه کرد تا به جنبه های دیگه زندگی روزمره کاربرانش هم رسیدگی کنه. سرویس پیام رسانی GChat که در سال ۲۰۰۵ راه اندازی شد، یکی از اونا بود که بعدا با تغییر و تحولاتی که در اون به وجود اومد با نام Hangouts به زندگی خود ادامه داد. جیمیل هم اینکه با بقیه سرویسای گوگل هم تعامل برقرار کرد.

جیمیل در سال ۲۰۱۹

مثلا، در تعامل با Google Tasks می تونستید به فهرستای کاری تون دسترسی پیدا کنین، قرارهای ملاقات خود در ایمیل رو با امکانات Google Calendar تنظیم کنین و فایلای حجیم خود در ایمیلا رو با سرویس گوگل درایو به بقیه بفرستید. از راه رسیدن GSuite در سال ۲۰۰۶ هم دلیل شد که خدمات جیمیل فقط به کاربران معمولی محدود نباشه، و کسب و کارا بتونن به خدمات سازمانی خاصی در سرویس ایمیل گوگل دسترسی داشته باشن.

البته تموم این صحبتا دلیل بر برتری مطلق جیمیل نیستن. این سرویس مثل تموم سرویسای اینترنتی دیگه، مشکلات و حواشی خاص خودشو داره. مثلا، جیمیل می تونه از اطلاعات رد و بدل شده شما در ایمیلا واسه اهداف بازاریابی و نمایش تبلیغات استفاده کنه، موضوعی که گوگل تا سال ۲۰۱۷ مستقیما به اون اعتراف نکرد. هم اینکه تعامل با دو سرویس Google Buzz و گوگل پلاس، دو شبکه اجتماعی شکست خورده گوگل هم از دیگر مسائلی بودن که بعضی وقتا از خط قرمزهای حریم شخصی افراد عبور می کردن.

جیمیل مثل تموم سرویسای اینترنتی دیگه، مشکلات و حواشی خاص خودشو داره

Google Buzz یه شبکه اجتماعی درون برنامه ای در جیمیل حساب می شد که اطلاعات تماس مردم رو بدون آگاهی اونا با بقیه به اشتراک می گذاشت. هم اینکه در سال ۲۰۱۱ مشخص شد که با ساخت یه حساب کاربری در جیمیل، به طور خودکار در شبکه اجتماعی گوگل پلاس هم عضو می شدید حتی اگه تمایلی به این کار نداشتید.

اما با تموم این مشکلات و مسائل، جیمیل هنوزم روی سکوی اول سرویسای ایمیل وایس تاده. شاید یکی از دلایل موندگاری این موفقیت رو بشه به تکامل پیوسته و بدون این دست اون دست کردن این سرویس ایمیل نسبت داد که طی این چند سال با افزایش فضای ذخیره سازی، ارائه تواناییای براساس هوش مصنوعی و گسترش پشتیبانی به آی اون اس و اندروید همیشه در جلب رضایت کاربران موفق بوده.

سرویس اینباکس

اما از بین برههای مهم و حساس تاریخ پونزده ساله جیمیل، تولد سرویس اینباکس خیلی خیلی مهمه. اینباکس اپلیکیشن مستقلی واسه فرستادن ایمیل بود که ایده های هوشمندانه ای که در جیمیل جا مونده بودن رو به کاربران ارائه می کرد. مثلا، امکان زمان بندی فرستادن ایمیل رو جفت و جور می کرد یا ایمیلای در رابطه به هم رو به طور هوشمندانه تو یه دسته واحد قرار می داد.

تموم این امکانات دلیل می شدن که کاربر، مدیریت بهتری روی صندوق ایمیلای دریافتی خود داشته باشه و همین به یکی از عوامل استقبال خوب ادما از سرویس اینباکس تبدیل شد. اما شرایط در ادامه به شکلی پیش رفت که دیگه احتیاجی به سرویس اینباکس احساس نمی شد، چون که گوگل طبق نقشه قبلی، خیلی از تواناییای به درد بخور و امتحان پس داده اینباکس رو به جیمیل وارد کرد.

گوگل طبق نقشه قبلی، خیلی از تواناییای به درد بخور و امتحان پس داده اینباکس رو به جیمیل وارد کرد

اینطور شد که سرویس اینباکس به عنوان محیطی واسه آزمایش تواناییای جیمیل، در سال ۲۰۱۸ به کار خود پایان داد تا در کنار سرویسای گوگل پلاس و ریدر به تاریخ ملحق شه. الان، کاربران زیادی وجود دارن که محیط مینیمال و امکانات خاص اینباکس رو به جیمیل فعلی ترجیح می دادن. اما حالا که اینباکس به پایان کار خود رسیده میخوان چه کنن؟ جیمیل رو کنار بذارن؟

بله، شما واسه انتخاب سرویس ایمیل مورد علاقه تون به طور کامل آزاد هستین، خصوصا حالا که نسبت به پونزده سال پیش انتخابای بیشتری واسه رد و بدل کردن ایمیل در اختیار دارین. اما یه حقیقت رو نمیشه کتمان کرد: همونطور که گوگل پرطرفدارترین موتور جستجوی دنیاست، جیمیل هم در آینده بازم بر تخت پادشاهی سرویسای ایمیل تکیه میزنه، فارغ از اون که چه مشکلاتی پیش رویش ظاهر شن.