بازاریابی نیچ چیست؟


در سال۲۰۰۱، شرکت آبجوسازی ۱۵۷ ساله ی آمریکایی با رکود شدیدی مواجه بود که اون رو تا مرز سقوط کشوند، بازار آبجو به وسیله شرکت های جوون تر با بودجه های بزرگ مارکتینگ و تبلیغاتی تصرف شده بود و فروش کم کم داشت واسه این شرکت قدیمی تبدیل به رویایی دیرینه می شد.

درست سه هزار کیلومتر اون طرف تر، مدیر شرکت قدیمی Pabst Blue Ribbon که دچار همین مشکل بود با دیدن دوچرخه های پیک که جزئی از لایف استایل جوانان شهر بودن (که در واقع قسمت بزرگی از بازار آبجو رو تشکیل می دادن)، به ایده ای رسید و به جای دقیق شدن و فوکوس کردن بر کل بازار، تنها بر بخشی که پتانسیل بیشتری واسه پذیرش محصولداشتن و رقبای کمتری متوجه اون بودن متمرکز شد.

این داستان کوتاه تنها یکی از صدها نمونه ی بازاریابی نیچ بود که به موفقیت رسید. بازاریابی نیچ که بخش کوچیک اما موثر و اصلی از بازار گسترده ای رو انتخاب کرده و روی اون سرمایه گذاری می کنه، در سال های گذشته مورد توجه بازاریابان بسیاری قرار گرفته و هر روزه تحقیقات بیشتری روی اون انجام می شه. در این مقاله اول تعریفی دقیق تر از بازاریابی نیچ ارائه می بدیم، روش هدف دار های اصلی و کسائی که اون رو اجرا می کنن معرفی می کنیم و در آخر چگونگی ی اجرای اون رو باهم بررسی می کنیم، پس در ادامه با ModirTV همراه باشین.

بازاریابی نیچ چیه؟

واژه ی نیچ (Niche) معانی زیادی داره که اگه بخوایم هر کدوم از معانی کلمه ای اون رو به فارسی برگردانیم با معنی بازاریابی نیچ فاصله ی زیادی می گیریم اما اگه روی ترجمه و معانی کلمات حساس باشیم شاید بشه Niche Marketing رو بازاریابی متمرکز یا بازاریابی گوشه ای ترجمه کرد.

از معنی کلمه ای اون که بگذریم، نیچ به بخشی از بازار گفته می شه که پتانسیل بالایی واسه پذیرش محصول داشته و رقبای کمتری اون رو شناسایی کرده و روی اون سرمایه گذاری کرده ان، البته این بخش از بازار  حتما وجود نداره و باید به وسیله بازاریابان نیچ شناسایی و بعضی وقتا خلق شه

در تعریف نیچ مارکتینگ باید گفت که بازاریابی نیچ یه جور بازاریابی هدفمنده که به جای استفاده ی گسترده از رسانه های پرمخاطب و رویدادهای بزرگ بازاریابی از رسانه ها و اماکنی که تمرکز زیادی بر مشتریان هدف دارن تمرکز می کنه.

روش هدف دار های بازاریابی نیچ

کمپین بازاریابی دهن به دهن (Word of Mouth)

در بدون پرداخت هزینه ای، مشتری راضی درست مثل یه رسانه ی تبلیغاتی، تجربه رضایت بخشش از محصول یا خدمات برند رو واسه بقیه بازگو کرده و اون ها رو تشویق به خرید می کنه، هر چند در بازاریابی دهن به دهن، Promotion برند مستقیما اجرا نمی شه و نمایان شدن یافته های اون به زمان زیادی احتیاج داره اما در آخر مشتریان زیادی رو به سمت برند شما هدایت می کنه.

کمپین کسب اعتبار (Endorsements)

در این روش، بعد از مشخص کردن بخش نیچ بازار، افراد موثر و دارای نفوذ در بازار نیچ شناسایی می شن و دور محور اجناس و خدمات برند صحبت می کنن، مثالی از این نمونه میشه به صدف بیوتی که در مورد برنده های خاص لوازم آرایشی صحبت می کنه، موبونیوز که دور بازار گوشی های موبایل صحبت می کنه و…  اشاره کرد. این روش بستگی زیادی به اعتبار شخص موثر و صداقت اون داره، فقط داشتن تعداد زیادی مخاطب یا دنبال کننده و تولید محتوای نامربوط با بازار کافی نیس.

موبایل

کمپین تایید موازی (Targeted Collateral Campaigns)

این کمپین بر Promotion همیشگی نام برند در سطح بزرگی از بازار نیچ تمرکز داره و  تا حدودی مثل کمپین اینفلوئنسر مارکتینگ است فرقش اینه که این بار به جای افراد موثر در بازار، کانال ها و رسانه های موثر در بازار نیچ انتخاب می شن و به طور غیر مستقیم یا مستقیم درباره برند، اجناس و خدمات صحبت می کنن. مثلا میشه به خوانندگانی که آهنگ ‎هاشون دفعات زیادی در رادیوهای آنلاین پخش می شه یا در برنامه های تخصصی موسیقی از اون ها واسه مصاحبه دعوت می شه اشاره کرد. مثالی دیگری که شاید بیشتر خوانندگان ModirTV اون رو تجربه کرده ان وب سایت Wix است که تبلیغاتش متناسب با Cash پروفایل کاربران گوگل در YouTube پخش می شه.

کدوم شرکت ها از بازاریابی نیچ استفاده می کنن؟

با اینکه خیلی از شرکت ها و شرکت های بزرگ دنیا از نیچ استفاده می کنن اما معمولا این روش بسیار مناسب و ایده آل شرکت هایی کوچیک و استارت آپ‎هاییه که بودجه ای کم و محصول یا خدماتی دارن که مختص گروهی خاص از افراد می ‎باشه.

نمونه هایی از بازاریابی نیچ

یکی از بزرگترین داستان های موفقیت آمیز قرن ۲۱  که به احتمال زیاد بارها اون رو شنیدین، سیستم رابطه دهنده ی آنلاین دانشجویان دانشگاه هاروارده که بعدا به شبکه ی اجتماعی جهانی فیسبوک تبدیل شد.

دانشجو

مارک زاکربرگ، فیسبوک رو به عنوان شرکتی اینترنتی واسه دانشجویان دانشگاه هاروارد (که در واقع نیچ بازار بوند) راه اندازی کرد تا با هم کلاسی های خود در رابطه باشه و تصاویر اونا رو ببینن، اما با در نظر گرفتن هدف گیری بخش مهم و موثر یعنی نیچ بازار، این شبکه ی ارتباطی کوچیک میان دانشجویان، بعدا به محیط فرهنگی و اجتماعی آمریکا ودنیا تبدیل شد.

خیلی از شرکت های اتومبیل سازی بزرگ که مدل های هیبریدی تولید می کنن می تونن مثال های خوبی از بازاریابی نیچ باشن، اون ها بخش خاصی از مشتریان که دوستداران محیط زیست و رانندگان شهری هستن رو انتخاب می کنن و دقیقا واسه اون ها در بخش ‎های کوچکتر بازار با وضوح دید بیشتری در بزرگراه ها، مغازه ها، مجله ها و سایت ها فعالیت های بازاریابی خود  رو متمرکز می کنن.

محیط زیست

کدوم افراد جذب بازاریابی نیچ می شن؟

بازاریابی نیچ بیشتر بر آدمایی که دارای ویژگی های خاص هستن تاثیر میذاره؛ مثلا عضو گروه آماری خاص، دارای سرگرمی یا شغل خاص، یا طرفدار گروه سیاسی و  اجتماعی خاصی باشن.

مثال بعضی از آدمایی که می تونن در جامعه ی آماری بازاریابی نیچ قرار بگیرن:

  • زوجایی که در حال برنامه ریزی عروسی شون هستن
  • دوستداران محیط زیست
  • مالکین جدید خونه
  • طرفداران سبک خاصی از موسیقی
  • طرفداران احزاب یا گروه های سیاسی

اعضای تیم بازاریابی نیچ شامل چه کسائی می شه؟

تحلیلگر تحقیقات بازار

  • چه کاری انجام میدن؟

تحلیلگر تحقیقات بازار، گروه هدف (بازار نیچ) رو شناسایی و تحلیل می کنن و با شناسایی ترندها، چیزهای مورد علاقه بازار و کانال های محبوب مخاطبان در انتخاب روش هدف دار به مدیر مارکتینگ کمک می کنه.

  • تحصیلات و تجربه

بیشتر کسائی که این سمت رو دارن در رشته ‎های آمار، تجارات یا رشته های علوم اجتماعی تحصیل کردن و دو تا سه سال در این بخش سابقه ی کار دارن.

  • حقوق دریافتی در بازاریابی نیچ (در آمریکا)

متوسط دریافت: ۵۳۰۰۰ دلار- بیشترین دریافتی: ۷۳۰۰۰ دلار

دلار

تعدیلگر بازاریابی (Marketing Coordinator)

  • چه کاری انجام میده؟

تعدیلگر بازاریابی در تحقیقات بازار و اجرای برنامه ی بازاریابی به دیگر اعضای تیم کمک می کنه. دیگه مسئولیت های سرپرست فروش شامل نظارت بر رویدادها، اسپانسرشیپ ها و جمع بیاری و طبقه بندی اطلاعات یا کمک به طراحی یا نوشتن موارد تبلیغی که برابر برنامه ی کلیه اشاره کارد.

  • تحصیلات/تجربه

معمولا تعدیلگر بازاریابی در رشته های ارتباطات، بازاریابی یا مدیریت بازرگانی تحصیل کرده و ۱ تا سه سال سابقه ی کار داره.

  • حقوق دریافتی در بازاریابی نیچ (در آمریکا)

متوسط دریافت: ۴۱۰۰۰ دلار- بیشترین دریافتی: ۵۳۰۰۰ دلار

مدیر بازاریابی

  • چه کاری انجام میده؟

مدیر بازاریابی بر همه ابعاد کمپین بازاریابی از تحقیق تا اجرا و بررسی تاثیر اون نظارت داره. این فرد مسئول شناسایی بازار هدف نیچ، موثرترین روش تحقیق و پیشرفت ی روش های کلی کمپینه.

  • تحصیلات/تجربه

در مقام ارشد گروه س. پس دست کم باید دارای مدرک کارشناسی در رشته بازاریابی یا ارتباطات باشه و حتی در بعضی مواقع، نیاز به مدرک کارشناسی ارشد داره. داوطلبانی که خواهان این شغل هستن، باید دست کم ۵ سال سابقه ی کار داشته باشن.

  • حقوق دریافتی در بازاریابی نیچ (در آمریکا)

متوسط دریافتی: ۶۶۰۰۰ دلار- بیشترین دریافتی: ۹۸۰۰۰ دلار

بازاریابی نیچ ایده آل

نمودار زیر نشون می دهد که ترکیب ایده آل واسه انتخاب بازار مورد هدف نیچ به این صورته:

  • درخواست زیاد واسه محصول یا خدمات
  • پتانسیل سود بالا
  • رقابت کم

بازاریابان نیچ که بتونن بازاری پیدا کنن که دو یا همه ی سه ویژگی رو داشته باشن می تونن به بیشترین برگشت سرمایه امیدوار باشن.