اعتیاد به اینترنت

کمک در بهبود رفتار مراجعه کننده با ایجاد زمینه ای مانند سرگرمی‌های جدید، مسافرتهای طولانی و توجه به احساسات او. خانواده می‌تواند با حمایت قوی خود سهم مهمی‌در بهبودی فرد داشته باشد. (7)
بنا به دیدگاه Grohol افراد وابسته به اینترنت دو گروه هستند:
1) افرادی که به علت مشکلات خاص خود مانند مشکلات روانی چون افسردگی، اضطراب و غیره یا بیماریهای جدی جسمی‌یا ناتوانیهای جسمی‌یا مشکلات ارتباطی به اینترنت پناه می آورند زیرا تمایل به روبروشدن با مشکلات خود را ندارند.
2) افرادی که مشکلاتی که در بالا ذکر شد را ندارند اما به علت استفاده بیش از حد ناشی از عدم کنترل تکانه، به اینترنت معتاد شده‌اند.
که شیوه درمان برای دو گروه باید تفاوت داشته باشد.
برای گروه اول، باید درمان حرفه ای برای مشکلات آن مانند افسردگی توسط متخصصین انجام شود و در مورد گروه دوم، توسط درمانگرهای حرفه ای آموزش دیده باید رفتار عدم کنترل تکانه آنها درمان شود. این درمان ممکن است سالها ادامه داشته باشد. متعاقب این درمانها مدت زمانی که کاربر صرف اینترنت می‌کند بتدریج کاهش پیدا میکند. (18)
طبق دیدگاه Young و Orazach که اختلال اعتیاد به اینترنت را نوعی اختلال کنترل تکانه عنوان می‌کنند. دو نوع درمان می‌تواند به معتادان اینترنت کمک کند:
1- درمان شناختی رفتاری (Cognitive Behavioral Therapy= CBT)
2- درمان افزایش انگیزه (Motivational Enhancement Therapy= MET)
که درمان شناختی رفتاری متداول تر از درمان افزایش انگیزه است. (12)
یکی از مشکلاتی که همواره متخصصین با آن دست به گریبان بوده‌اند اینست که افراد معتاد به اینترنت علاقه ای به ارتباط چهره به چهره با درمانگر ندارند و اغلب متمایلند تداخلات درمانی را از طریق اینترنت دریافت کنند. در حال حاضر سایتهایی توسط این متخصصین در اینترنت راه اندازی شده مانند :
www. internetaddichion. Com
www. netaddiction. com
طبق عقیده Orazack، متخصصین همگام با درمان باید به پیشگیری از این اختلال نیز توجه کنند. به این منظور در مورد کودکان نسلهای جدید که در شروع راه استفاده از رایانه هستند باید این نکته لحاظ شود که ساعات کمی‌را صرف استفاده از این ابزار نمایند. (13)
متاسفانه در حالی که تعداد زیادی از معتادان به اینترنت و خانواده‌های آنها از این مسأله رنج می‌برند به علت نبود گروه های حمایتی و سطح آگاهی پایین متخصصین در مورد اعتیاد به اینترنت و اثرات آن بر سلامت روان مشکل این افراد جدی گرفته نمی‌شود و اختلال آنها ناشناخته باقی می ماند. بنابراین درمانگاهها و مراکز بازپروری بهداشت روانی باید کاری کنند که تاثیر این اختلال کمرنگ جلوه نکند و خدمات درمانی اثربخشی را نیز برای آن ارائه دهند. (25)
عوارض اعتیاد به اینترنت :
مشکلات جسمی :
تاکنون در مورد عوارض وابستگی به مواد مانند سیروز کبدی ناشی از الکلیسم یا افزایش احتمال سکته مغزی ناشی از کوکائین توضیحات زیادی داده شده اما در مورد خطرات و عوارض اعتیاد به اینترنت تحقیقات کمی انجام شده است. مواردی که تاکنون در تحقیقات به آنها اشاره شده است شامل :
تغییر الگوی خواب به علت استفاده شبانه از اینترنت که استفاده از قرصهای کافئین دار رابدنبال خود دارد وهمچنین باعث خستگی شدید ومختل شدن فعالیتهای روزمره می‌شود که خود باعث کاهش عملکرد سیستم ایمنی و مستعد کردن فرد به بیماری می‌شود.
بعلاوه نشستنهای طولانی روبروی رایانه باعث کم شدن فعالیتهای فیزیکی، سندرم تونل کارپال، کمر درد و خستگی چشم می‌شود. (7)
علاوه بر آن تاکنون گزارشهایی از مرگهای مربوط به اینترنت وجود داشته که به علت ایست قلبی ناشی از کمبود خواب و همچنین خودکشی های به دنبال اضطراب ناشی از اینترنت بوده است. (Imer , Dewitt ,1997 ; Rheingold 1994 ) (19)

مشکلات خانوادگی :
طبق تحقیقات Young در سال 1996، 53 درصد از معتادان به اینترنت مشکلات جدی در روابط با افراد مهم زندگی خود داشتند. اعتیاد به اینترنت بر تمام روابط مهم مانند روابط زن و شوهر، والد و فرزند و روابط دوستی تاثیرات سوء می‌گذارد. یکی از دلایل این مشکل، اختصاص دادن زمان طولانی وابستگان اینترنت به آن و در نتیجه غفلت از وظایف روزمره در قبال خانواده، همسر و دوستان است. از طرف دیگر وجود قابلیتهای روابط عاطفی و جنسی در اینترنت، روابط زناشویی را تهدید می‌کند. بطوری که دادگاههای خانواده اعلام کرده آمار طلاق در این گروه در حال افزایش است. (Quittner، 1997)

مشکلات تحصیلی :
اعتیاد به اینترنت اغلب باعث ایجاد تاثیرات سوء بر نتایج تحصیلی دانش آموزان و دانشجویان می‌شود. بطوریکه در 85 درصد از معتادان مشکلات تحصیلی ایجاد کرده است. (Young، 1996)
که از بین آنها می‌توان به افت شدید در نمرات، از دست دادن کلاسها و کاهش ساعات مطالعه اشاره کرد. (7)
Anderson در سال 1997 در تحقیقی که بر 200 دانشجو انجام داد، دریافت یک سوم مشکلات تحصیلی دانشجویان مربوط به استفاده بی رویه آنان از اینترنت است.(12)

مشکلات شغلی :
ایترنت برای 55 درصد از معتادان شاغل مشکلات جدی ایجاد کرده است. (7) مشکلاتی چون :
1- کاهش تولید
2- کاهش رضایت شغلی
3- کاهش سود دهی
4- کاهش کیفیت محصولات
5- افزایش احتمال از دست دادن کار(15)
اینترنت و ویژگیهای شخصیتی :
علی‌رغم اینکه آگاهی نسبت به اختلال اعتیاد به اینترنت به عنوان یک حقیقت بالا رفته است، اما تحقیقات کمی‌درباره ویژگیهای شخصیتی که افراد دارنده آنها را مستعد این اعتیاد می‌کند، از سوی محققین انجام شده است. (Loytsker، Aiello 1997 ) مطالعاتی که این دانشمندان انجام دادند نشان داد احساس تنهایی(Loneliness)، فوبی اجتماعی(Social Phobia) و کناره گیری از اجتماع در معتادان به اینترنت در سطوح بالایی وجود دارد.
در مطالعه ای که Young در سال 1998 انجام داد، دریافت در معتادان به اینترنت سطوح بالایی از این ویژگیها وجود دارد : منزوی بودن، محدود کردن تعاملات اجتماعی، راحت نبودن در اجتماع و عکس العملهای احساسی نشان دادن نسبت به دیگران.
همچنین نتایج نشان داده وابستگان به اینترنت اغلب انسانهای حساس و گوش به زنگ و مرموز هستند. (6)
مطالعات دیگر نشان می‌دهد کسانی که دارای ویژگیهایی چون خیالپردازی، خجالتی بودن، فوبی اجتماعی، فقدان موقعیت اجتماعی یاتوجه اجتماعی دارند برای معتاد شدن به اینترنت مستعد هستند. (19)
Kraut در سال 1999 باتحقیقی که بر 169 نفر از افرادی که قبل و 1 تا 2 سال بعد از استفاده از اینترنت انجام داد، بیان کرد، نوجوانانی که از جامعه کناره گیری می‌کنند به علت فرار از واقعیت به اینترنت پناه می‌برند.
همانطور که Shotton در سال 1991 بیان کرد معتادان به رایانه تمایل به جداکردن خود از جامعه دارند و با اینکه مدت طولانی جلوی رایانه بنشینند و از جامعه دور باشند مشکلی ندارند، در معتادان به اینترنت هم که بصورت طولانی مدت وقت خود را صرف اینترنت می‌کنند و در تمام این مدت تنها هستند به همین صورت است. با این تفاوت که آنها با وجود اینکه جسمشان تنهاست اما از مزیت پذیرفته شدن از طرف جمع نیز برخوردارند. ویژگی ناشناخته بودن در اینترنت به افراد منزوی این فرصت را میدهد که در اینترنت برای خود شخصیت خیالی جدیدی بسازند و از این طریق نیازهای اجتماعی خود را تامین کنند. ناشناخته بودن به کسانی که در ملاقاتهای اولیه در دنیای واقعی احساس خطر می‌کنند و کسانی که به سختی به دیگران اعتماد می‌کنند، اجازه می‌دهد تا به راحتی و بدون کنترل و مهار در اینترنت رابطه برقرار کنند.
و همچنین به اشخاصی که عقاید خشک و متعصبانه دارند و مدافع تابوهای اجتماعی هستند و در دنیای حقیقی نمی‌توانند عقاید خشک متعصبانه خود را بیان کنند. امکان آن را میدهد تا بدون مهار ابراز وجود و عقیده کنند.
همچنین طغیان خشم و میل جنسی که در اجتماع جایی برای ابراز ندارد براحتی در اینترنت دیده می‌شود. بنابراین نتایج این تحقیقات بیانگر آنست که ویژگیهای شخصیتی خاص قادرند افراد را مستعد اختلال اعتیاد به اینترنت سازند. هر چند که هنوز جای این سؤال باقی است که آیا ویژگیهای شخصیتی خاص افراد را مستعد به اعتیاد به اینترنت می‌کند یا اعتیاد به اینترنت باعث بوجود آمدن این ویژگیها در این افراد می‌شود. (19)

تاثیر اینترنت بر عواطف :
سطح خلق معتادان به اینترنت اغلب با دسترسی و عدم دسترسی آنها به اینترنت تغییر می‌کند. بطوریکه اغلب آنها احساسات خود را هنگام عدم دسترسی به اینترنت اینگونه توصیف می‌کنند:
احساس تنهایی، نگرانی، احساس پوچی و احساس منع شدگی. و در مقابل زمانی که به اینترنت وصل هستند، اغلب احساس هیجانی بودن، خوشحالی، آزادی، جذاب بودن، حمایت شدن و احساس خوب بودن دارند.
تاثیر اینترنت بر شناخت :
نگرانی و پیش بینی کردن منفی حوادث، ویژگیهایی هستند که در افراد معتاد به اینترنت نسبت به افراد عادی جامعه بیشتر دیده می‌شوند. یانگ رو آوردن به اینترنت را در این افراد مکانیسم روانی فرار از مشکلات می‌داند. (7)

اینترنت و سلامت روان :
کسانی که سوء مصرف اینترنت دارند بیشتر از سایرین در طول زندگی از اختلالات روانپزشکی دیگر مانند افسردگی (, Young Rodgers ,1998(2) ;Orazack 1999 (7)) اختلال دوقطبی Gold smith , ,Shapira Mec Elroy, Keck Khosla ,2000 – 1999)(2) رفتار جنسی تکانه ای ( Cooper و همکاران، 2003 و 2000 )
بعلاوه، در معتادانی که بیشتر به فعالیتهای مانند قماربازی و مسائل جنسی در اینترنت می پردازند اختلالات دیگر بیشتر قابل مشاهده است.
( Green field، 1999 ; Morahan Martin ,Schumker , 2000 ; ,Young 1997)
اما هنوز بر سر این مسائل تفاهمی وجود ندارد:
1- آیا اعتیاد به اینترنت، نشانه ای از اختلالات است؟
2- علت و اثر ارتباط بین مصرف بیش از حد اینترنت و این اختلالات چیست؟
ویژگیهای اینترنت بیان کننده آنست که چگونه این اختلالات گسترش پیدا می‌کند، برای مثال اینترنت می‌تواند مجرایی تازه برای کسانی باشد که اختلال تکانه ای جنسی دارند. اینترنت برای این افراد، براحتی قابل دسترسی است و میتواند برای آنها انواع ابزارهای جنسی فراهم کند. ناشناخته بودن، دسترسی 24 ساعته بدون هیچگونه کنترل ومهاری، قابلیت انتخاب بالا و آزادانه در مورد پیدا کردن شریک جنسی راهی جدید است برای تعاملات جنسی کسانی که فشارهای جنسی را احساس می‌کنند.
این امکان وجود دارد که کسانی که اعتیاد جنسی به اینترنت دارند از قبل اختلالات زمینه ای داشته‌اند. اما در بعضی افراد در خارج از محیط اینترنت این اختلال وجود ندارد. (Cooper و همکاران، 1999 )
بطور مشابه، قماربازی مرضی در اینترنت نوع جدیدی از رفتار قدیمی است اما الگوی قماربازان مرضی در اینترنت با نوع سابق آن فرق دارد. که اینجا هم قابل دسترس بودن و دریافت پاسخ آنی، تسهیلاتی برای فرد فراهم می‌کند.
تاکنون تحقیقات کمی‌در زمینه ارتباط اختلالات روانی قبل از اعتیاد به اینترنت انجام شده است.
هنوز علت و اثر ارتباط بین استفاده بی رویه از اینترنت و افسردگی و تنهایی قطعی نیست.
این ارتباط ممکن است دوطرفه باشد. افرادی که تنها یا افسرده هستند برای اینکه از احساس دردناک خود کم کنند به اینترنت پناه می آورند. چون آنها از این طریق ارتباطات دوستانه و حمایتهای انسانهای دیگر را بدست می آورند و اینها دقیقا چیزهایی است که آنها در زندگی واقعی از دست داده‌اند.
(Morahan Maythin ,1999 ; Morahan Marthin , Schumker , 2000 و 2003)
تحقیقات نشان داده که معتادان به اینترنت برای این به اینترنت روی می آورندکه احساسهای منفی خود را کم کنند. فرار از فشارها، بهتر کردن روحیه خود وقتی خلق پائین دارند یا مضطرب هستند یا از جامعه کناره گیری کرده‌اند از جمله آنها هستند. ( Anderson 1999; Morahan Marthin ,Schumker , 2000 )
این یافته ها مهر تاییدی است بر تئوری کسانی که بیان می‌کنند اعتیاد به اینترنت از نشانه‌های اختلالات دیگر این افراد است.
افسردگی اغلب همراه تعدادی از اختلالات مانند سوء مصرف مواد، قمار بازی مرضی، اختلالات خوردن(Eating Disorder)، اختلالات اضطرابی و اختلال شخصیت(Personal Disorder) فردی دیده می‌شود.
(Fuentes , Lorenzo , Apa ,2000 ; Becona , 1996 )
احساس تنهایی همرا اختلالاتی چون افسردگی، خصومت بین فردی، اضطراب و اختلال شخصیت ( Elliott , Forsyth , 1999 ) و اختلال تکانه جنسی (Cooper و همکاران، 1999 ) وجوددارد.
بنابراین اگر فرد همزمان دواختلال داشته باشد، نمی‌توان با قطعیت علت اصلی را پیدا کرد. در نتیجه، در مورد اختلال اعتیاد به اینترنت هم دقیقا نمی‌توان گفت آیا اختلالات روانی نشانه‌های بیماری است یا علتی برای این روآوردن به اینترنت و اعتیاد به آن هستند.
مطالعات آینده باید اثرات اینترنت و علل آنها را شفاف تر سازند. (2)
در فصل دوم به مطالعات انجام شده درباره ارتباط اینترنت و سلامت روان بیشتر خواهیم پرداخت.

– در ژانویه سال 2005 در دپارتمان روانپزشکی کالج پزشکی Dong-A بوسان کره تحقیقی با عنوان: ” نیمرخ(Symptom Checklist-90-Revised) SCL-90-Rو (Sixteen Personality Factor Questionnaire)16PF در دانش آموزان دبیرستانی که استفاده بی رویه از اینترنت دارند” توسط Yang CK,Cho BM,Baity M,Lee JH,Cho JSانجام شد.
این تحقیق برای تعیین وجود نشانه‌های روانپزشکی و ویژگیهای شخصیتی دانش آموزان دبیرستان کره ای که استفاده بیش از حد اینترنت داشتند، صورت گرفت.
به این منظور یک بسته سوال که شامل 4 پارامتر:
1- استفاده از اینترنت در طول ماه گذشته ، 2- تست اعتیاد به اینترنت (Internet Addiction Test= IAT) ، 3- چک لیست نشانه‌های SCL-90-R ، 4- پرسشنامه 16PF بود را در اختیار دانش آموزان قرار دادند.
کل دانش آموزان 328 نفر بودند و در محدوده سنی 15 تا 19 سال.
در این مطالعه دانش آموزان بر اساس نمره کل تست IAT به 4 گروه تقسیم شدند:
کسانی که از اینترنت استفاده نمی‌کردند( 18. 0% – 59 =n )
کسانی که به میزان کمی از اینترنت استفاده می‌کردند (67. 3% و 156 =n ).
کسانی که بطور متوسط از اینترنت استفاده می‌کردند( 29. 9 و 98 =n )
کسانی که به میزان فراوانی از اینترنت استفاده می‌کردند ( 4. 9% و 16 =n ).
تست SCL-90-R نشان دادکه گروه پرمصرفها در مقایسه با گروه های دیگر سطح نشانه‌های روانپزشکی بالاتری دارند.
تست 16PFهم نشان داد که پرمصرفها (گروه 4) به آسانی تحت تاثیر احساسات قرار می‌گیرند و از نظر عاطفی ثبات کمی‌دارند، خیالپرداز و خود خورند وتمایل دارند در مورد تصمیم گیریها، تجربیات خودشان را بکار برند.
این مطالعه بیان می‌کند دانش آموزان سالهای بالاتر دبیرستانی که در گروه پرمصرف قرار گرفتند بطور برجسته ای نشانه‌های روانپزشکی بیشتری را نسبت به کسانی که بطور مداوم از اینترنت استفاده می‌کنند، نشان می‌دهند. بعلاوه این کاربران، ویژگیهای شخصیتی اختصاصی تری در مقایسه با کسانی که کمتر از اینترنت استفاده می‌کنند، دارند. (26)

– در اکتبر 2004 در ایتالیا تحقیقی با عنوان : “اینترنت و اختلالات روانی : تحلیل استفاده از اینترنت در 1075 دانش آموز سالهای آخر دبیرستان” توسط Favaretto G,Morandin I,Gava M,Binotto F انجام شد.
هدف اصلی این تحقیق، ایجاد کمک برای تحلیل ارتباط بین استفاده از اینترنت و بیماریهای روانپزشکی و همچنین بررسی جنبه های شایع آن و اثرات چنین
استفاده ای در نمونه دانش آموزان سالهای آخر دبیرستان بود.
تحقیق بر 1075 دانش آموز در گروه سنی بین 14 تا 21 سال از دو گروه دانش‌آموزان سالهای آخر که در یکی از آنها