آیا پرونده ۵۰۰ میلیون دلاری زنیمکس و آکیلس، به نفع صنعت واقعیت مجازی است؟


مدتیه بحث ای بزرگ بر سر اینکه کی هدست واقعیت مجازی آکیلس ریفت رو ایجاد کرده برقرار شده و تا به این لحظه، فیسبوک و آکیلس ایشون آر به پرداخت غرامتی ۵۰۰ میلیون دلاری به زنیمکس، شرکت مالک بتسدا محکوم شده. اما برخلاف چیزی که به نظر می رسه، تحلیل کنندگان باور دارن اینجور بحث ای به نفع دنیای تکنولوژی تموم می شه.

پرونده قضایی زنیمکس و آکیلس، ماه گذشته میلادی شروع شد و پای جون کارمک، مدیر ارشد فنی آکیلس و یکی از موسسین قبلی id Software، پالمر لاکی، یکی از موسسین آکیلس و هم مارک زاکربرگ، موسس و مدیرعامل فیسبوک رو به دادگاه باز کرد. طی این پرونده که بیشتر از دو هفته از آغازش میگذره، یه طرف به سرقت علامت تجاری و حقوق الهی کدهایی متهم شده که واسه پیشرفت هدست ریفت استفاده شدن و طرف دیگه، تموم ماجرا رو یه کلاه ورداری بزرگ می خواند.

زنیمکس، شرکتی که پشت فرنچایزهایی مانند دووم و دیسآنرد بوده، به دنبال دریافت غرامتی برابر ۶ میلیارد دلاره. اما هیئت منصفه به این نتیجه رسید که آکیلس متهم به سرقت اسرار مبادلاتی نبوده و عوضش، مفاد قراردادی به فرجام نرسیده و هم حقوق مادی و الهی زنیمکس رو زیر پا گذاشته.

تموم این ماجرا، داستان اصلی آکیلس ریفت درباره پسر جوون و نخبه ای که دانشگاه رو رها کرد تا با اختراعی بزرگ در مورد واقعیت مجازی، به معروفیت و ثروت برسه رو زیر سوال می بره.

این پرونده هم اینکه موجی از مشکلات رو روونه سازندگان آکیلس ریفت، و هم پیشرفت دهندگانی که به ساخت بازی واسه اون می پردازن کرده. در حالی که دادگاه، به پرداخت غرامت ۵۰۰ میلیون دلاری به زنیمکس رای داده، فرصتی واسه زنیمکس هم به وجود آورده تا خواهان توقف فروش تموم هدستای واقعیت مجازی آکیلس ریفت باشه.

مت ماهون، نایب رییس مهندسی در استودیوی Schell Games، احتمال توقف فروش آکیلس ریفت رو «موضوعی مهم» می دونه و باور داره هر اتفاقی که دلیل کم شدن اندازه دارندگان آکیلس ریفت شه، نتیجه های بدی داره.

اما از طرفی، جون کولمن، مدیر پیشرفت تجارت استودیوی Vertigo Games میگه انتقال بازیا میان هدستای واقعیت مجازی، کاری بسیار آسونه؛ پس اینجور اتفاقی، در چگونگی پیشرفت بازیا از طرف این شرکت تاثیر چندانی نمی ذاره. اما ایشون بازم نگران نتیجه های فرمون احتمالی دادگاه مبنی بر توقف فروش آکیلس ریفته.

«[این مسئله] به نفع صنعت نیس چون زمان و انرژی صرف فروش بیشتر هدستا یا ساخت تجارب بهتر واسه مصرف کنندگان نشده.» کولمن ادامه میده: «با این وجود، من اطمینان دارم که تموم صنعت در دراز مدت، با مشکلی مواجه نمی شه.»

هر اتفاقی به وقوع ملحق شه، پر روشنه که درگیری میان دو طرف هنوز به پایان نرسیده. فیسبوک به همین زودی از برنامه اش واسه تشکیل دادگاه استیناف میگه. اگه فیسبوک شکست بخوره، آکیلس ریفت در حال به کار گیری کدهاییه که آکیلس ایشون آر اجازه به کار گیری اونا رو نداشته. و حتی اگه فیسبوک برنده پایانی پرونده باشه، تموم ماجرا می تونه در کوتاه مدت مضر باشه.

شاید بسیار نامتعارف باشه که یه شرکت به سرقت اسرار تجاری محکوم نشه اما عوضش، به نقض کپی رایت متهم شه و تصمیم پایانی دادگاه، بتونه محصولی که از پیش به بازار عرضه شده رو تحت تاثیر بذاره.

جو احمد، یکی از موسسین شرکت وکالت هیوستونی «Ahmad, Zavitsanos, Anaipakos, Alavi & Mensing P.C» دلیل این رو، اثبات آسون تر سرپیچی از حقوق کپی رایت می دونه. و در پرونده فعلی، چیزی که با کپی رایت مراقبت می شه، کدهاییه که واسه راه اندازی هدست آکیلس ریفت استفاده شدن.

«به نظرم دستور احتمالی [توقف فروش آکیلس ریفت] به مراتب از غرامات مهم تره، خصوصاً واسه شرکتی به بزرگی فیسبوک.» احمد ادامه میده: «زنیمکس باید نشون بده که بدون دستور توقف فروش، با آسیبی جدی و غیرقابل جبران مواجه می شه، و این آسیب اصلا با پرداخت غرامتای مالی جبران نمی شه.»

«با در نظرگیری عامل قبلی، شاکی عقیده داره که اندازه گیری خسارات مالی به وجود اومده به وسیله این آسیب، خیلی سخت یا حتی غیرممکن میشه و در این صورت، دستور ممنوع بودن دادگاه، چیزی اجباری واسه جلوگیری از بروز این آسیب تلقی می شه.»

«یکی از عادی ترین فرمونای مورد توجه [زنیمکس] می تونه جلوگیری از عرضه محصول، یعنی هدست ریفت باشه، اما احتمالات دیگری هم هست. دورنمای اینجور فرمانی، معمولی به واگذاری سریع داراییا هم منجر می شه. یکی از رایح ترین توافقات می تونه قراردادی میان دو طرف واسه خرید لایسنس باشه.»

موضوعی که به نظر می رسه بیشتر فعالان موثر در مورد بازیای براساس واقعیت مجازی رو نگران کرده، تاثیر این ماجرا بر صنعتی تقریباً کوچکه.

طبق آمار تخمینی SuperData Research، آکیلس طی سال گذشته و سال جاری میلادی، همه با همً کمتر از یه میلیون هدست خواهد فروخت و فروش HTC Vive هم شایدً به ۱٫۷ میلیون واحد می رسه.

اگه لوازم قابل حمل واقعیت مجازی رو هم وارد معادله کنیم، آمار هدستای خریداری شده می تونه به ۱۸ میلیون واحد برسه، اما این رقم هنوزم کمکی به تحقق اهداف کمپانیایی مانند فیسبوک که به دنبال حضور همه جانبه هستن کمکی نمی کنه. و ً این رقم، تعداد بازیای قابل فروش رو هم تحت تاثیر قرار میده.

نکته باحال اینجاس که از نگاه SuperData Research، پرونده قضایی، غرامت مالی و پوشش رسانه ای ماجرای میان زنیمکس و فیسبوک؛ به نفع صنعت واقعیت مجازی تموم می شه.

«این گامی مهم به سمت قانون واقعیت مجازیه: پرونده ای قضایی با این ابعاد، بر پتانسیلای تکنولوژی واقعیت مجازی صحه میذاره.» استفانی لیاماس، نایب رییس تحقیقات و روشای هدف دار اجناس در SuperData توضیح میده: «مردم عادی دو شرکت برتر در صنعت تکنولوژی، فیسبوک و زنیمکس رو در حال جنگ بر سر شرکتی کوچیک می بینن که تا قبل از سال ۲۰۱۵، هیچکی اسمش رو نشنیده بود.»

«در آخر، با اینکه ۵۰۰ میلیون دلار مبلغی کوچیک نیس، همه چیز بردی بزرگ واسه فیسبوک میشه، با در نظرگیری این که اونا به همکاری با آکیلس ادامه میدن و احتیاجی به موثر کردن زنیمکس در درآمدهای آینده نیستن. و از اون جایی که اونا ۳ میلیارد دلار واسه خرید شرکت [آکیلس ایشون آر] هزینه کردن، مشخصه اونا باور دارن این سرمایه گذاری، درآمدی چندین برابری رو بازخواهد گردونه که این موضوع هم رقم ۵۰۰ میلیون دلار رو ناچیز نشون میده.»

با اینکه فیسبوک صحبتی درباره برنامه های آینده خود بعد از فرمون دادگاه به میان نمی آورد، یکی از سخنگویان شرکت، حرفای جالبی به میان آورده: «ما به عرضه ریفت و تولید نسل بعدی سخت افزار و نرم افزار برتر واقعیت مجازی ادامه می دیم. تعهد ما به پیشرفت دهندگان، بیشتر از هر زمان دیگه ایه و ما از سرمایه گذاری میلیونا دلار روی پیشرفت محتویاتی که بهترین تجربه از گیمینگ واقعیت مجازی رو در اختیار مردم سراسر جهان قرار میدن دست نمی کشیم.»