دانلود تحقیق با موضوع امام سجاد، امام صادق

با خلفا
گفتار اول: همسران امام سجاد(علیه السلام)
علی بن‌الحسین بن‌علی بن‌ابی‌طالب ملقب به سجاد و ذوالثفنات در سال ۳۸ یا ۳۶ هجری در مدینه متولد شدند. مادر امام سجاد را «شاه زنان» و یا شهربانو گفته‌اند امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) هنگام خلافت خود حدیث بن‌جابر حنفی را در یکی از شهرستان‌های شرقی حاکم کرد و او دختران یزدگرد را خدمت آن حضرت فرستاد و حضرت یکی از آنان را به فرزندش حسین و دیگری را به محمد بن‌ابی‌بکر بخشید و حضرت سجاد و قاسم از این دو خواهر متولد شدند.۳۵۶
در کتاب النسب و المصاهره بین اهل البیت و الصحابه از ازدواج پنج دختر یزدگرد با عبدالرحمن بن‌عوف، عبدالله بن‌عمرو محمد بن‌ابی‌بکر و حسین بن‌علی(علیه السلام) ولید بن‌عبدالملک گزارش کرده که از آنان فرزندانی به‌نام‌های عثمان، سالم، القاسم، علی، یزید به‌دنیا آمده‌اند این گزارش درست به نظر نمی‌رسد چرا که به نقل از اعلام الوری۳۵۷ و ارشاد شیخ مفید۳۵۸ تنها دو دختر یزدگرد اسیر شدند و حدیث بن‌ابر حنفی بکری کارگزار خراسان آن‌ها را برای حضرت علی(علیه السلام) فرستاد.
(۱) .المدرسی،علاءالدین،النسب و المصاهرات بین اهل البیت و الصحابه، ص۳۵۰.
ظاهراً خلید بن‌قره یر بوعی به خراسان رفته و حُریث بن‌جابر حنفی بکری در این سفر همراه او بوده است طبق نقلی دیگر فلید دو دختر کسری را که از کابل آمده بودند و آن‌ها را امان داده بود برای حضرت علی(علیه السلام) فرستاد حضرت به آنان فرمود: شما را به ازدواج در آورم؟ آن‌ها گفتند نه مگر آن‌که ما را به‌عنوان همسران دو فرزندت انتخاب کنی زیرا ما کفو وهمانندی جز آن‌ها برای خود نمی‌بینیم علی فرمود: هر کجا که می‌خواهید بروید.۳۵۹
طبق نقل طبری حضرت آن‌ها را به خراسان بازگرداند «نرسا» که غلامی ایرانی بود و به عادات و رسوم پادشاهان ایرانی و خانواده‌ی آن‌ها آشنایی داشت همراه آنان شد و در ظرف‌هایی طلایی غذا و آب می‌داد و جامه‌های پادشاهی به آنان پوشاند.۳۶۰
درباره‌ی مادر امام سجاد(علیه السلام) شهربانو افسانه‌ها گفته شده است که صحت ندارد از جمله آن‌که پس از عاشورا از دست دشمن فرار کرد و چون دشمن در تعقیب او بود در بین راه به کوه معروف بی‌بی شهربانو رسید و کوه شکافته شد و او را در خود جای داد کسانی که نام یکی از همسران امام را شهربانو دختر یزدگرد ثبت کرده‌اند اذعان کردند که پس از تولد امام سجاد با فاصله اندکی از دنیا رفت.۳۶۱ آن حضرت خلافت ۵ خلیفه‌ی اموی یزید بن‌معاویه و معاویه بن‌یزید و مروان بن‌حکم و عبدالملک بن‌مروان و ولید‌ بن‌عبدالملک را درک کردند و در سال ۹۵ هجری در زمان خلافت ولید بن‌عبدالملک بن‌مروان وفات کردند.۳۶۲
امام سجاد در دوران حیات ۵۷ ساله خود(۹۵ـ۳۸ هجری) ام عبدالله۳۶۳ ظاهراً یک همسر آزاد، و چندین کنیز داشته وی دختر عمویش(دختر امام حسن) را به همسری انتخاب کرد.
بعضی از منابع مثل الشجره المبارکه از دو زن ثقفیه هم نام برده‌اند اما اکثر منابع مادر فرزندان امام را کنیز دانسته‌اند.۳۶۴ مادران عبدالله، حسن، حسین، زید، عمر، حسین اصغر، عبدالرحمن، سلیمان، خدیجه، محمد اصغر کنیز بودند و گزارشی از ازدواج امام سجاد(علیه السلام) با دختران خلفا و یا نوادگان خلفا به‌دست نیامد.۳۶۵
گفتار دوم: فرزندان امام سجاد(علیه السلام)
ابن‌حزم و الفخدی شش پسر و هشت دختر۳۶۶ بلاذری پنج پسر و شش دختر۳۶۷ و شیخ مفدی یازده پسر و چهار دختر برای امام سجاد نام برده‌اند.۳۶۸ درباره‌ی نام فرزندان اما سجاد بیش‌تر منابع اتفاق نظر دارند اختلاف در نام بسیار ناچیز است
اسامی فرزندان آن حضرت
۱ـ محمد باقر و عبدالله ارقط مادرشان ام عبدالله دختر امام حسن مجتبی بود.۳۶۹
۲ـ حسن، حسین، زید، عمر، حسین اصغر، عبدالرحمن، سلیمان، خدیجه، حمد اصغر مادرشان کنیز بودند.۳۷۰
۳ـ فاطمه، علیا و ام کلثوم۳۷۱
الفخری نام دختران امام و همسران آنان را چنین آورده است.۳۷۲
۱ـ خدیجه همسر محمد بن‌عمر الاطرف پسر عموی خود شد و برایش عبیدالله و عبدالله را بزاد.۳۷۳
۲ـ ام الحسن همسر داود بن‌علی بن‌عبدالله بن‌عباس بن‌عبدالمطلب شد و موسی را آورد. بعدها والی مدینه شد(۱۳۲) و در سال ۱۳۳ به نفرین امام صادق مرد.۳۷۴
۳ـ عبده با محمد بن‌معاویه بن‌عبدالله بن‌جعفر ازدواج کرد و دو دختر بعد از آن همسر حسین الاثرم از خاندان نسی شد و حسن و محمد را برایش آورد بعد از آن همسر نوح بن‌ابراهیم بن‌محمد‌بن طلحه بن‌عبیدالله تیمی شد.۳۷۵
۴ـ فاطمه همسر داوود بن‌حسن مثنی (نوه‌ی عمویش امام حسن) شد و عبدالله و ملیکه و حماده و سلیمان را آورد.۳۷۶
۵ـ علیه همسر علی بن‌الحسین الاثرم (از بنی‌الحسن) و بعد از آن همسر عبدالله بن‌عبدالله
بن‌جعفر بن‌ابی‌طالب(نوه‌ی جعفر‌بن ابی‌طالب برادر امام علی) شد و فرزندی برایش نیاورد.۳۷۷ الفخری
از دو دختر دیگر به نام ام جعفر و زینب نام برده اما رسمی از شوهران آنان و مادانشان نیاورده
است.۳۷۸
نتیجه
امام سجاد حداکثر ۳ همسر و حداقل یک همسر آزاد داشته نام دو همسر آزاد او برده نشده و بیشتر منابع از یک همسر آزاد که ام عبدالله دختر امام حسن(علیه السلام) بوده است نام برده‌اند بیشتر فرزندان امام از کنیز بوده‌اند و با تمام تلاشی که انجام گرفت گزارشی از ازدواج امام سجاد با دختران خلفا و یا نوادگان آنان به‌دست نیامد در میان فرزندان امام نام چهار دختر تا هشت دختر آورده شده است و گزارش ازدواج‌ ۵ دختر امام در منابع آمده است که هیچ یک از آنان با پسران خلیفه و یا نوادگان آنان ازدواج نکرده‌اند یک مورد ازدواج عبده با نوح بن‌ابراهیم بن‌محمد بن‌طلحه بن‌عبیدالله تیمی ثبت شده است که اگر چه نوه‌ی طلمه است اما جزء خاندان خلفا نیست.
علیه دختر دیگر امام سجاد و ازدواج یکی با بنی‌الحسین و یکی با نوه‌ی جعفر بن‌ابی‌طالب (برادر امام علی) داشته است و سه دختر دیگر هر کدام یک ازدواج درون خاندانی (نوه‌ی علی(علیه السلام) نوه‌ی عباس‌ بن‌عبدالمطلب) داشته‌اند.
بنابراین گزارشی از ازدواج امام سجاد و دختران آن با خاندان خلفا به‌دست نیامد.
ازدواج دختران امام سجاد با خارج از خاندان خلفا
توجه: گزارشی از ازدواج دیگر دختران امام سجاد به‌دست نیامده.
(۱) کتاب النسب و المصاهره بین اهل البیت و الصحابه، ص۲۷۳، از ام کلثوم عنوان عمسر داود بن‌حسن مثنی نام برده است.
پسران امام سجاد(علیه السلام)
همان‌طور که در قسمت همسران امام سجاد آورده شد بیشتر فرزندان حضرت سجاد از کنیز بودند و منابع ازدواج بعضی از پسران امام سجاد را گزارش کرده‌اند.
گزارش ازدواج امام محمد باقر(همسرش ام فروه نوه‌ی ابوبکر)۳۷۹ علی بن‌السجاد(همسرش دختر محمد بن‌حنفیه)۳۸۰ حسین بن‌السجاد معروف به اصغر(همسرانش نوه‌ی زبیر بن‌العرام و دختری انصاری و نوه‌ی عمر بن‌الخطاب)۳۸۱ زید بن‌السجاد(همسرش ریطه از بنی‌هاشم۳۸۲ و به نقلی دیگر عاتکه دختر فضل)۳۸۳
عمر بن‌السجاد (همسرانش ام موسی نوه‌ی حضرت علی و ام السحاق از قبیله بنی‌حارث)۳۸۴ در منابع
آمده است و از ازدواج دیگر پسران امام سجاد با همه‌ی تلاش که صورت گرفت اصلاعی به دست
نیامد.
پنج مرد از پسران اما سجاد با هفت زن ازدواج کردند که دو زن از فرزندان خلفا بودند و پنج زن دیگر نسبشان به خلفا نمی‌رسد(سه زن نسبشان به حضرت علی و دو زن دیگر یکی از قبیله بنی‌حارث و دیگری دختری از انصار بوده‌ است.)
الف) ازدواج پسران امام سجاد (علیه السلام) با نسل خلفا
۱ـ محمد معروف به محمد باقر امام پنجم شیعیان با ام فروه دختر قاسم بن‌محمد بن‌ابوبکر ازدواج کرده است. از این ازدواج دو پسر به نام جعفر الصادق(علیه السلام) و عبدالله را به دنیا آمده است.۳۸۵
بعد از وفات ابوبکر محمد پسر وی به همراه مادرش اسماء بن‌عمیس به خانه‌ی حضرت علی رفتند و آن حضرت اسماء را به زنی گرفت و محمد درد امان حضرت علی(علیه السلام) بزرگ شد و از یاران صدیق آن حضرت بود. ام فروه پدرش قاسم نوه‌ی ابوبکر مادرش اسماء دختر عبدالرحمن بن‌ابوبکر(نوه‌ی دیگر ابوبکر) بوده است. محمد بن‌ابوبکر در دامان علی(علیه السلام) به‌ همراه حسن و حسین و در اثناء خلافت عمر بن‌خطاب بزرگ شد.۳۸۶
بنابراین نسب ام فروه از دو طرف پدر و مادر به ابوبکر رسیده است. فرزند او امام جعفر الصادق نیز از طرف مادر به ابوبکر می‌رسد. بعضی منابع روایتی از امام صادق ذکر کرده‌اند که امام فرمود: ابوبکر دوبار مرا به دنیا آورد.۳۸۷ البته مورخین و نسب شناسان شیعه در ازدواج امام محمد باقر با ام فروه تودید نکرده‌اند و تقریباً همه این ازدواج را پذیرفته‌اند.۳۸۸ اما در نسبت این روایت به امام صادق تردید است لذا نسب این خبر به امام صادق محرز نیست و مشکوک است.
۲ـ حسین بن‌السجاد مردی فاضل و پرهیزگار بود و احادیث بسیاری از پدر بزرگوارش و حضرت سجاد و عمه‌اش فاطمه بنت الحسین و برادر بزرگوارش حضرت باقر روایت می‌کرد.(ترجمه الارشاد، ص۵۲۳) حسین بن‌السجاد معروف به حسین اصغر مادرش ام ولد بود وی دوبار ازدواج می‌کند یک‌بار با نوه‌ی زبیر بن‌الجوام به نام ام خالد بنت حمزه بن‌المصعب بن‌الزبیر و یک‌بار هم با دختری انصاری به نام عبده‌ بنت داود بن‌امامه بن‌سهل بن‌حنیف انصاری ازدواج کرد.۳۸۹
ب) ازدواج درون خاندانی پسران امام سجاد (علیه السلام)
۱ـ زید بن‌السجاد و پس از رحلت امام محمدباقر از همه برادرانش افضل بود وی بسیاری باورع و با وجود و شجاع بود شمشیر به دست گرفت و برای خون‌خواهی سید الشهداء قیام کرد و مردم را به سوی فردی از آن محمد دعود کرد زید در کوفه با بیعت شکنی کوفیان مواجهه شد و در سال ۱۲۲ هجری قمری در سن ۴۲ سالگی۳۹۰ به دست یوسف بن‌عمر الثقفی در زمان خلافت هشام بن‌عبد الملک در کوفه شهید شد.۳۹۱ زید بن‌السجاد همسرش ریطه دختر ابوهاشم معروف به صاحب الشیعه (عبدالله بن‌محمد بن‌حنفیه)۳۹۲ و به نقلی همسر زید عاتکه دختر فضل بوده.۳۹۳
۲ـ عمر بن‌السجاد مردی فاضل و بزرگوار بود و تولیت صدقات رسول خدا و امیرالمؤمنین را در دست داشت وی مردی سخاوتمند و پرهیزگار بود.۳۹۴ که اخبار زیادی از پدرش و برادرش حضرت باقر و از عمه‌اش فاطمه بنت الحسین(علیه السلام) روایت کرده است.۳۹۵ عمر بن‌السجاد همسرش ام موسی بنت عمر بن‌علی (نوه‌ی امام علی(علیه السلام)) و هم‌چنین ام اسحاق بنت محمد بن‌عبدالله بن‌الحارث بن‌نوفل بن‌حارث بن‌عبدالمطلب (از قبیله بنی‌حارثه) بوده است.۳۹۶
۳ـ علی بن‌السجاد فرزند دیگر امام سجاد بود همسرش ام ابیها بنت محمد بن‌علی بن‌ابی‌طالب (نوه‌ی امام علی) ذکر شده است.۳۹۷
۴ـ گزارش ازدواج عبدالله بن‌سجاد به‌ دست نیامده وی مردی فاضل و فقیه بود که تولیت صدقات حضرت رسول و

مطلب مرتبط :   دانلود تحقیق با موضوعامام خمینی، شیعه امامی، زین العابدین، حوزه و دانشگاه

دیدگاهتان را بنویسید