انواع فساد اقتصادی؛ به کی مفسد اقتصادی میگن؟

 

فساد پولی جدا از اونکه یک امر غیراخلاقیه به دلیل اونکه باعث بروز خیلی از مشکلات و سختیا در تغییر و پیشرفت ی اقتصادی و اجتماعی می شه به کانون توجه کارشناسان علوم اقتصادی و سیاسی و مردم تبدیل شده.

فساد پولی و اقتصادی پدیده ای بزرگ، تاریخی و موثر در طول جامعه بشری بوده که الان به یک مشکل جهانی تبدیل شده و یکی از مشکلات بزرگیه که بر سر راه پیشرفت کشورهای در حال پیشرفت ای مثل ایران قرار گرفته. این نوشته رو بخونین تا با انواع فساد اقتصادی آشنا شید.

 

فساد از ریشه فسد و به معنای جلوگیری از انجام اعمال درست و سالمه و در زبون انگلیسی با واژه Corruption و ریشه لاتینی Rumpere بیان می شه که به معنای شکستن و نقض کردنه و چیزی که شکسته یا نقض می شه می تونه یک روش رفتار اخلاقی، اجتماعی، قوانین و مقررات، یا قوانین اداری باشه. به این معنا فساد هر پدیده ایه که مجموعه ای رو از اهداف و کارکردهای خود بازدارد.

گروهی فکر می کنن فساد پولی سوءِاستفاده از قدرت واسه برداشت شخصیه که مسائلی مثل رشوه و کلاهبرداری و اخاذی و … رو شامل می شه؛ و مفسد اقتصادی کسیه که با سوءِاستفاده از قدرت یا جایگاه و مقامی که داره به منافع شخصی خود فکر می کنه و به دنبال هرچه غنی تر کردن خود و خونواده اشه.

فساد پولی می تونه فعالیتای سرمایه گذاری و اقتصادی رو از شکل تولید کننده اون به طرف رانتا و فعالیتای زیرزمینی جهت بده و موجب به وجود اومدن سازمانای وحشتناکی مثل مافیا شه. فساد گسترده و گسترده یکی از نشونه های ضعف حاکمیته و کارکرد ضعیف حاکمیت می تونه روند رشد و پیشرفت ی اقتصادی رو رو به بررسی ببره.

فساد، رشد اقتصادی رو کنه می کنه؛ چون انگیزه ی سرمایه گذاری رو واسه سرمایه گذاران داخلی و خارجی کم می کنه. فساد استعدادهای نورانی رو از روی آوردن به کارهای تولیدی بازمی داره و به طرف فعالیتای بی حاصل اما پرسود و نون و آبدار میکشونه.

انواع فساد اقتصادی

۱. رشوه

رشوه جوهره ی اصلی فساد پولی و از عادی ترین فسادها در کسب وکاره که در اصطلاح به اون پولِ شیرینی، حق السکوت، انعام، حق العمل و … هم میگن. رشوه می تونه بین دو نفر یا بین یک شخص و یک سازمان ردوبدل شه.

مطلب مرتبط :   انواع حدود و جرایم مستوجب اون در قوانین کیفی "

واژه رشوه از ریشه ی «رشو» و به معنی چیزیه که واسه ضایع کردن حقی یا انجام کاری برخلاف وظیفه یا صادر کردن حکمی برخلاف حق و عدالت به کسی داده می شه. به بیان دیگر رشوه، مالیه که به کسی میدن تا باطل رو احقاق یا حق رو باطل شدن کنه. رشوه دادن رو «رشاء» و رشوه گرفتن رو «ارتشاء» می گن. رشوه دهنده رو «راشی» و رشوه گیرنده رو «مرتشی» گویند. رشوه دادن و رشوه گرفتن موجب سلب اعتماد و اطمینان مردم نسبت به نظام اجرایی و اداری و از بین رفتن رقابت سالم و فاسدشدن مأموران دولتی می شه؛ چون مأموران به این وسیله عادت می کنن که وظایف خود رو تا زمانی که وجه یا پاداشی از ارباب مراجعه دریافت نکرده ان انجام ندن.

۲. اختلاس

یکی از مصادیق جرم خیانت در امانت جرم اختلاسه که آثار خیلی بدی در سلامت نظام اداری داره و در کنار جرایمی مثل کلاهبرداری، تحصیل ثروث از راه حروم، ارتشاء، تبانی در معاملات دولتی، اخذ پورسانت و … در گروه جرایمی قرار میگیره که مسئولان و کارکنان دستگاه های دولتی به موجب قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد پذیرفته شده ۱۳۹۰ موظف به گزارش کردن اون هستن.

اختلاس در کلمه به معنی ربودن و جدا کردنه. انجام دهنده جرم اختلاس حتما باید از کارکنان دولت باشه و این جرم تنها نسبت به اموال واسه دولت یا اموالی که از طرف افراد پیش دولت به امانت گذاشته شده و به طبق شغل یا مأموریتِ مأمور پیش اوست، محقق می شه. پس اختلاس همیشه به عنوان تهدیدی جدی علیه دولت و ملت قلمداد می شه.

در تعریف قانونی مختلس اومده: هر یک از کارمندان ادارات و سازمانا و یا شوراها و یا شهرداریا و مؤسسات و شرکتای دولتی و یا وابسته به دولت و یا نهادهای انقلابی و دیوان محاسبات و مؤسساتی که به کمکِ دائمیِ دولت اداره می شن و دارندگان پایه قضایی و به طورکلی قوای سه گانه و نیروهای مسلح و مأمورین به خدمات عمومی مثل رسمی یا غیررسمی، صورتا یا مطالبات یا حوالها یا سهام یا اسناد و اوراق بهادار و یا بقیه اموال واسه هر یک از سازمانا و مؤسسات یادشده و یا افراد رو که برحسب وظیفه به اونا سپرده شده به نفع خود یا دیگری برداشت و تصرف کنه، مختلس حساب می شن.

مطلب مرتبط :   انواع خطر سرمایه گذاری؛ ۱۱ خطری که سرمایه شما رو تهدید می کنه

۳. رانت

رانت به ثروت بادآورده و به هر پرداختی ای گفته می شه که بیشتر از ارزش واقعی محصول یا خدمت باشه. به بیان آسون تر رانت درآمدیه که بی سعی به دست میاد. رانت خوارها با استفاده از نفوذ سیاسی و اقتصادی شون یا از راه کسائی که صاحب این نفوذ هستن به شکل غیرقانونی به منابع پولی دست پیدا می کنن و به کسب ثروت می پردازند.

رانت خواری پدیده ایه که آسیبای اجتماعی و اقتصادی زیادی واسه کشورها به وجود میاره. رانت خواران افرادی هستن که بی اونکه کار مفیدی واسه اقتصاد کشور بکننن و حتی بعضی وقتاا با انجام کارایی که واسه اقتصاد کشور مضره در ازای پرداخت رشوه یا هر کار خلاف قانونی به امتیازهایی مثل تخصیص ارز ارزون قیمت، قاچاق کالا، و هرگونه امتیازات دولتی خارج از برگزاری مناقصه و … دست پیدا می کنن. این عمل باعث نهادینه شدن فساد پولی و اقتصادی می شه.

۴. کلاهبرداری و تقلب

کلاهبرداری نوع دیگری از فساد اقتصادیه. کلاهبرداری یعنی بردن ثروث دیگری با توسل به تقلب و وسایل متقلبانه، به نحوی که کلاهبردار طوری عمل و صحنه سازی می کنه که صاحب ثروث در اثر فریبی که می خوره ثروث خود رو با رضایت و با اراده و حتی بعضی وقتا با التماس و به امید کسب منفعت بیشتر در اختیار کلاهبردار قرار می ده. ازاین رو گفته می شه کلاهبرداران معمولا هوش و ذکاوت بالایی دارن و چه بسا صاحب مناصب اجتماعی یا اقتصادی مهمی هستن.

کلاهبرداران از هوش، تحصیلات عالی و مقام و موقعیت اجتماعی و اقتصادی خود به عنوان وسیله کارشون استفاده می کنن؛ ازاین رو جرم کلاهبرداری رو ازجمله جرایم یقه سفیدها میدونن، یعنی این جرم بیشتر از اونکه به وسیله قشر فقیر انجام شه به وسیله ثروتمندان انجام می شه.

تهیه شده در:chetor.com


1

دیدگاهتان را بنویسید